2008_1.pdf

(2146 KB) Pobierz
MAGAZYN FILMOWY 4
NR.03 WIOSNA 2008 ISSN 1898-2530
P I S M O S T O W A R Z Y S Z E N I A F I L M O W C W P O L S K I C H W W W . S F P . O R G . P L
01 08
FILMFABULARNY2007
ZAWD:KASKADER
214360034.010.png 214360034.011.png
okazjinadchodzcychŚwit
życzymyam
Prezesihonorowi:
Andrzej ajda,
Janusz Majewski
SPIS TREŚCI
3
5 Oscary
słonecznejwiosny,
Prezes: Jacek Bromski
WYWIAD
ciepłejatmosfery
przyielkanocnymstole,
gorcychwzrusze
Wiceprezesi:
Janusz Chodnikiewicz,
Janusz Kijowski
6 AndrzejWajda
TEMATNUMERU
10 PolskiFilmFabularny2007
nadobrych,nowych,polskichfilmach.
Skarbnik: Michał Kwieciski
WYDARZENIAKRAJ
Redakcja „Magazynu Filmowego SFP”
CzonkowieZarządu:
Agnieszka Arnold, Filip Bajon, bigniew
Karpowicz, Krzysztof Krauze, Juliusz
Machulski, Allan Starski, itold Giersz
oraz:
Janina Dybowska-Person –Koło
Charakteryzatorw(Przewodniczca)
Ireneusz Engler –SekcjaFilmu
Telewizyjnego(Przewodniczcy)
Andrzej Haliski –KołoScenografw
(Przewodniczcy)
Ryszard Janikowski –KołoKaskaderw
(Przewodniczcy)
Andrzej Jasiewicz –KołoRealizatorw
FilmwdlaDzieciiMłodziey
(Przewodniczcy)
Paweł Kdzierski –SekcjaFilmu
Dokumentalnego(Wiceprzewodniczcy)
Jerzy Kucia –SekcjaFilmu
Animowanego(Wiceprzewodniczcy)
Dorota Lamparska –KołoMłodych
(Przewodniczca)
Henryk Jacek Schoen –Krakowskie
KołoSFP(Przewodniczcy)
Marek Serafiski –SekcjaFilmu
Animowanego(Przewodniczcy)
Andrzej Traczykowski –dzkieKoło
SFP(Przewodniczcy)
Andrzej erner –KołoPimiennictwa
(Przewodniczcy)
ojciech iembicki –SekcjaFilmu
Dokumentalnego(Przewodniczcy),
KołoSeniora(Przewodniczcy)
Michał Żarnecki –KołoReyserw
Dwięku(Przewodniczcy)
17 NaplanieuChristopheraDoyle’a
18 Rozmowazministremkultury
BogdanemZdrojewskim
20 Zawód:kaskader
22 RegionalneFunduszeFilmowe
23 NowyZarządSFP
24 PlusCamerimage
25 Prowincjonalia
26 PlaneteDocReview
27 Orepertuarzepolskichkin:
wczorajidziś
28 Trójwymiarowarewolucjawkinie
29 Poegnania
32 ZłoteTaśmy
POLSCY FILMOWCY NA ŚWIECIE
32 Berlinale
Wydawca:
Fundacja „KINO”
Koordynacjawydawnicza:
Jacek Cegiełka
Iwona Cegiełkwna
Wspópraca:
Małgorzata Kwaśniewska
KINEMATOGRAFIA NA ŚWIECIE
34 StrajkscenarzystówwHollywood
PROGRAMY
DLA MODYCH TWRCW
REDAKCJA
36 MłodaAnimacja
37 30minut
37 Pierwszydokument
Redaktornadzorująca:
Krystyna Krupska-ysocka
Redaktornaczelna:
Anna rblewska
Sekretarzredakcji:
Natalia Chojna
Wspópraca:
Andrzej Bukowiecki, Emilia Cieniuch,
Oriana Kujawska, Liwia Mdzik,
Anna Serdiukow
POLSKIE KINO MODEGO WIDZA
38 PKMWnafestiwalachiprzeglądach
SFP
35 KołoMłodych
39 Wyborydozarządówkółisekcji
40 Noworocznespotkanie
SĄDKOLEEŃSKI
Przewodniczcy: Marek Piestrak
Iwiceprzewodniczcy: iktor Skrzynecki
IIwiceprzewodniczcy: Tomasz Miernowski
Sekretarz: Beata Matuszczak
Projektgraficznyiskad:
Paweł Palikot
PISF
41 PierwszeUjęcie
ADRESREDAKCJI
KOMISJAREWIZYJNA
Przewodniczcy: Jan Mogilnicki
Wiceprzewodniczcy: Marek Drżewski
Sekretarz: Piotr Śliwiski
CzłonkowieZarzdu: Piotr Łazarkiewicz,
ofia Ołdak
Zastępca: Iwona iułkowska-Okapiec
42 ZAPA
StowarzyszenieFilmowcówPolskich
02-595 arszawa, ul. Puławska 61
tel. (22) 845 51 32,
fax (22) 845 39 08,
e-mail: magazyn@sfp.org.pl
www.sfp.org.pl
42 MEDIADESK
43 VARIA
OKADKA: NA ZDJĘCIU ANDRZEJ WAJDA
FOT.: PIOTR BUJNOWICZ/FABRYKAOBRAZU. COM
WYDARZENIA
214360034.012.png 214360034.013.png
4 OD PREZESA SFP
akoczyłsitrwajcykilkamiesicystrajk
amerykaskichscenarzystw,zorganizo-
wanyprzezWGA.Zakoczyłsisukcesem,
scenarzyściwywalczylidlasiebieprzedewszystkim
dodatkowewynagrodzeniaztytułuprawautor-
skichwnowychmediachwdystrybucjiinterneto-
wej(streaming,downloading),ktrychniemieli,
atakepodwykidotychczasowychstawekzapra-
waautorskienaopłacanychjupolacheksploatacji.
Przypominam,ewUSAistniejeinnyniwEu-
ropiesystemwypłatydodatkowejztytułuprawau-
torskichtzw.Residuals.Zgrubszarnicapolega
natym,eunastantiemyautorskiepłacuytkow-
nicydystrybutorzy,nadawcytelewizyjniikablo-
wi,właścicielekinzapośrednictwemorganizacji
zbiorowegozarzdujakZAPA.NatomiastwUSA
producenciszobowizaniwypłacamałczś
swoichwpływwztytułueksploatacjitelewizyjnej,
internetowej,kablowej,dystrybucjiDVDetc.bez-
pośredniotwrcom.
Jakietospienidze?Sprbujmyporwna
stawkizadystrybucjwInternecie.Scenarzyści
otrzymajwynagrodzeniewwysokości1,2opłaty
subskrypcyjnej.Jeeliilośścigni(downloads)
przekroczy50tys.,opłatawzrastado1,32,apo-
wyej50tys.do1,61.
Wczasie,kiedyscenarzyścistrajkowali,reyse-
rzy(DGA)bezstrajkuwynegocjowalitosamodla
siebie(piszeotymwtymnumerzeAnnaRoma-
nowskaWrblewska).
Stawka,oktrwystpujeZAPA(wsplniezZa-
iksem)zadystrybucjwInternecieto3,6łcznie
dlawszystkichwspłtwrcwfilmu,cojestwyna-
grodzeniemporwnywalnym(wproporcjachjedy-
nieniestety,niewkwotachbezwzgldnych).
Dlaczegootympisz?Boamerykascyfilmow-
cywalczyliowynagrodzenia,ktremywywalczyli-
śmysobiekilkalatwcześniej.Wtedyteniebyłoła-
two,aleobyłosibezstrajku.
Amnie,przyokazjitegostrajku,ktrykoszto-
wałproducentwamerykaskichmoenawetkil-
kasetmilionwdolarw,przychodziładogłowy
uporczywamyśl:czynamudałobysiwrazieczego
zorganizowastrajkfilmowcw?Pozbawitelewi-
zjerepertuarunadługiemiesice,ebyuzyskago-
dziwewarunkipłacy?
Zastanwciesinadtym.Wrazieczego,dobrze
bywiedzie.
JacekBromski
SOWO WSTĘPNE
astronachMagazynuotrzymujeciein-
formacjeotym,cosidziejewpolskiejki-
nematografii:ilefilmwzrealizowano,ile
jestichwprodukcji,ilewkoprodukcjiizkim.Pi-
szemyopremierach,ofrekwencjiwkinachnana-
szychrodzimychprodukcjach.Ofestiwalachfil-
mwfabularnych,dokumentalnych,przyrodni-
czych,animowanychitychdladzieciimłodziey
festiwalachduychimniejszych,bardziejkameral-
nych,alewanych,znajdujcychcorazwicej
uczestnikwicorazwikszwidowni.Informuje-
myonagrodachprzyznanychfilmompolskim
wkrajuizagranic.
Wtymnumerzepostanowiliśmyzajsisytu-
acjwpolskimkiniefabularnym,dalekjeszcze
odnaszychwyobraeioczekiwa,choniewtpli-
wieznacznielepsznikilkalattemu.Piszeotym
dlaWasGrzegorzWojtowicz,aAndrzejKołodyski
dzielisispojrzeniemnakondycjpolskiejproduk-
cjiw2007roku.Ajakbdziedalej?Jakiemamyper-
spektywydlarozwojupolskiejkinematografii,
nawyjścienaświatzzaścianka?Nietylkofinanso-
wo,technicznie,aleprzedewszystkimtwrczo?
WgrudniowymnumerzeMagazynupisali-
śmyodebacienatematregionalnychfunduszyfil-
mowych.Myśl,ezaciekawiWasrelacjaŁukasza
Kłuskiewiczazkonferencji,jakaodbyłasiwKra-
kowiewstyczniu.Radzilinaniejwsplniefilmow-
cy,przedstawicielewładzlokalnychzmiastiregio-
nw,izagranicznigoście.
PanuBogdanowiZdrojewskiemu,ministrowi
kultury,przesłaliśmywWaszymimieniukilkapy-
tananurtujce,chybanaswszystkich,tematy.Py-
taniaiodpowiedziznajdziecienastronach18-19.
Jednymznajwaniejszychzada,jakierealizuje
SFP,przywsparciuPISF,jestpomocdlamłodych
twrcwstudentw,absolwentw,dyplomantw.
Aletakeci,ktrychinteresujepjściewkierunku
twrczościfilmowej,chodoszkłfilmowychnietra-
filiiprbujwłasnychsił,dostajszanspokazania
swojegoamatorskiegodziełanakonkursachwGdyni
czyKoszalinie.Amogsiwśrdnichobjawipraw-
dziwetalenty.Wkadymnumerze,wtymte,zdaje-
myWamrelacjejaksirozwijajnaszeprogramy.
Nastronie41znajdziecie,przygotowanprzez
OlRdysk,informacjonowymprogramie
PISF-u pt.PierwszeUjcie.Polecam,zwłaszcza
młodymadresatomprogramu,zapoznaniesizt
informacj,botobardzoobiecujce.Zacytujfrag-
menttegotekstu:Zaleynamnatym,ebypo-
wstawałojaknajwicejfilmwtwrcwnowego
pokolenia,ktrzywidzświatinaczejnistarsire-
yserzy.Dopierotedwieperspektywydajdobry
obraziinterpretacjwspłczesnejrzeczywistości.
Amywłaśniesignliśmypotdrugperspek-
tyw.Postanowiliśmyzapraszananaszestrony
tychstarszych,naszychnajlepszychznajlepszych,
abypodzielilisidoświadczeniamiwtwrczejpra-
cyreysera.Oodpowiednapytanie:Jakpanpa-
trzynaswojtwrczośzdystansulat?pierwsze-
gopoprosiliśmyAndrzejaWajd.Znaszymmi-
strzemrozmawiałTadeuszLubelski.Tolektura,
ktrpolecamwszystkim,niezalenieodwieku.
TennumerMagazynuwduejmierzezreszt
jestnumeremAndrzejaWajdy.Znajdziecieturelacj
zBerlinale,wtyminformacjouroczystejpremierze
iprzyjciuKatynia.JestteinformacjaoOscarach.
Wprawdzieniedoczekaliśmysitego,nacotakbar-
dzoczekaliśmyicopowinnosista.Ale,jakpo-
myśl,iluludzinaświecietenfilmobejrzy...
AnapociechPiotruśiwilk.Jeśliktośjeszcze
tegofilmuniewidział,toniechprdkozobaczy,bo
mamyzczegobydumni.
Wieleznajdziecienowościwtymnumerze:
szkołakaskaderw,relacjazplanuChristophera
Doyle’a,informacjezZAPA,strajkwHollywood,
trjwymiarowarewolucjawkinach...
AlejestteduosmutkuPoegnaniazTymi,
ktrzyodgrudniaodnasodeszliitrudnowrcz
poj,ejestIchtakwielu.NaszeKoleankiiKole-
dzy,przeciedopierocorozmawialiśmyznimi
Niechodpoczywajwpokoju.
KrystynaKrupska-ysocka
Koleankiikoledzy,
Z
SOWO WSTEPNE
Koleankiikoledzy,
N
214360034.001.png 214360034.002.png 214360034.003.png
WYDARZENIA
5
OSCARY
DLAEUROPY
80. NAGRODY AMERYKAŃSKIEJ AKADEMII FILMOWEJ
CateBlanchett,NicoleKidmanczyJessiciAlby,kt-
rejaknazamwieniesaktualniewstaniebło-
gosławionym
Jednak bez wtpienia Oscary 2008 przejd
do historii jako jedna z najmniej bombastycznych
edycji imprezy. Ze wzgldu na wspomniany ju
przeze mnie strajk scenarzystw została odwoła-
nawikszośrozrywkowychimprezokołooscaro-
wych rautw, gali i bankietw. Na Oscary wtar-
gnła take polityka. Bez wtpienia głwnie poli-
tyczn nagrod był na przykład Oscar w kategorii
najlepszydokument(TaxitotheDarkSide).Zna-
mienne, e do tych nie najweselszych nastrojw
środowiskafilmowegodostroiłsitakewydwik
najhojniej nominowanych, a nastpnie nagrodzo-
nychprzezamerykaskAkademitytułw.Czte-
ry spośrd piciu nominowanych w głwnej kate-
gorii (na najlepszy obraz roku) filmw pokazuj
świat pogrony w depresji, a take Ameryk
kraj, ktry zapomniał o swojej mocarstwowości
i cnotach. Taki ponury obraz amerykaskiego mi-
tuwyłaniasizepickiejsaginaftowejApolejesi
krew Paula Thomasa Andersona z oscarow kre-
acj Daniela Day-Lewisa czy z prawniczego thrille-
ra Michael Clayton. Głwny triumfator imprezy
znakomity, ju dwunasty wsplny film braci
EthanaiJoelaCoenw,Toniejestkrajdlastarych
ludzi, idzie w oskarycielskiej tonacji jeszcze gł-
biej. Coenowie pokazali zupełnie inn Ameryk:
brutalny kraj, w ktrym nie ma miejsca nie tylko
dla starych ludzi, ale take dla dawnych ideałw
i cnt, dla praworzdności.
Powaga powag, ale Oscary nawet w tym ro-
ku nie mogły oby si bez blichtru i tylko lekko
wymuszonychuśmiechw.Nazajutrzpoimprezie
wszystkie plotkarskie magazyny internetowe
ogłosiły coroczny ranking na najbardziej gustow-
n (Cameron Diaz) i najmniej udan (Tilda Swin-
ton)kreacj.Podostrzałwzitonownarzeczon
George’a Clooneya oraz złośliwie skomentowano
r w klapie Viggo Mortensena. Tego nawet naj-
bardziej powane czasy nie s w stanie zmieni:
Oscary to, owszem, świto kina, ale take gigan-
tyczne targowisko prności. I doprawdy nigdy
do koca nie wiadomo, co liczy si bardziej. Uro-
da ślicznych aktorek czy turpistyczne pikno
smutnych filmw.
Amerykańskiej Akademii Filmowej była
conajmniejzkilkuwzględwwyjątkowa.
Z jednej strony Oscary miały odświętny, jubile-
uszowycharakterzwiązanyzokrągłą,osiemdzie-
siątą ju edycją imprezy; z drugiej ze względu
nagłośnystrajkscenarzystwwHollywoodjesz-
cze na kilka tygodni przed wręczeniem nagrd,
niebyłowiadomo,czyuroczystośwogleodbę-
dziesięwwyznaczonymterminie.
kina. Dotychczasowy, bardzo silny zwizek Osca-
rwzUSA,zwolnazastpujebowiemeuropocen-
tryzm. Kulminacj tej, trwajcej od co najmniej
kilkulat,tendencjibyłategorocznagala,wtrakcie
ktrej Amerykanie wygrywali głwnie w konku-
rencjach technicznych, zostawiajc pole do popi-
su licznym twrcom z Europy. Siedem Oscarw
otrzymaliBrytyjczycy,trzyFrancuzi,dwaWło-
si. Nawet w głwnych kategoriach, co dotd było
jednak ewenementem, nominowano liczne filmy
ze Starego Kontynentu. Precedensem było
na przykład przyznanie, po raz pierwszy od 1964
roku, wszystkich czterech nagrd aktorskich,
za role pierwszo-idrugoplanowe, aktorom euro-
pejskim: Marion Cotillard, Danielowi Day-Lewiso-
wi, Javierowi Bardemowi i Tildzie Swinton.
Na szczście adnego skandalu nie było
i wszystko odbyło si zgodnie z planem. Na miej-
scu,wKodakTheatre,imprezogldało3400zwi-
zanych z show businessem twrcw i celebrities
orazponadpłmiliardawidzwprzedtelewizora-
mi. Jeeli w ogle mona mwi o jakimkolwiek
skandalu,to było nimzaniechanie przeprowadza-
niabezpośredniejtransmisjizwrczeniaOscarw
przeznasztelewizjpubliczn,tłumaczcsiza-
wile nisk ogldalności imprezy w latach po-
przednich. Ale przecie w tym roku ogldalnoś
byłaby zapewne wysza, gdy w szranki o najbar-
dziejwymarzonenagrodywprzemyślefilmowym
stanła wyjtkowo mocna ekipa z Polski.
PozanominacjdlaKatyniaAndrzejaWajdy
w kategorii najlepszy film obcojzyczny, liczyli-
śmynanagroddlafilmuanimowanegoPiotruś
i wilk, czyli opartej na muzycznej bajce Sergiu-
sza Prokofiewa polsko-brytyjskiej produkcji
w wikszości zrealizowanej w studiu Se-ma-for
wŁodzi;niektrzyczekalitakenastatuetkdla
Janusza Kamiskiego za nominowane do Oscara
zdjcia do filmu Motyl i skafander Julia-
na Schnabla oraz na laur dla Macieja Szczerbow-
skiego wspłreysera innej animacji, kanadyj-
skiej Panny Tutli Putli, opartej na twrczości
Witkacego. Zwyciył, jak wiadomo, Piotruś
i wilk, ale nie ma co ukrywa apetyty były
wiksze, bo jeeli wierzy amerykaskim prze-
ciekom Katyniowi do finałowego szczścia za-
brakłobardzoniewiele.Podobnowostatecznym
głosowaniu film Wajdy był na drugim miejscu,
depczc wrcz po pitach zwyciskim Fałsze-
rzom Stefana Ruzowitzky’ego.
Nadzieje na polskie Oscary uzasadniał dodat-
kowy nowy, zaskakujcy kierunek myślenia ame-
rykaskichakademikwnatematwspłczesnego
***
Oscary to gigantyczne przedsiwzicie. Na filmy
nominowane w 24 kategoriach głosuje a 5829
akademikwkolejneetapypreselekcji,zamkni-
tepokazyczyorganizacjaspotkaznominowany-
mi twrcami, musz by zatem idealnie ze sob
zsynchronizowane, a take zabezpieczone przed
jakimikolwiek przeciekami.Amerykanie sw tym
perfekcyjni.Nawetwtymroku,pomimoekspreso-
wozorganizowanejceremonii,niebyłowidaad-
nychoznakpośpiechuczyimprowizacji.Pomidzy
kolejnyminagrodamiprzypominanonajdonioślej-
szefilmowemomentyz80-letniejhistoriiimprezy.
Wielogodzinn ceremoni prowadził telewizyjny
showman Jon Stewart, i zebrał za wystp w wik-
szości pozytywne recenzje. Amerykascy publicy-
ści zwrcili uwag na city, ale nie przekraczajcy
granic dobrego smaku dowcip mistrza ceremonii,
ktryztymsamym,złośliwymzaciciem,ironizo-
wałzpolitykw(np.HillaryClinton),coznajpik-
niejszych hollywoodzkich aktorek: Angeliny Jolie,
Oscarowa ekipa „Piotrusia i wilka: HughWelchman producent filmu z małonką,
AdamWyrwas , ZbigniewRybczyński i polski producent filmu Zbigniewmudzki (Se-ma-for)
SPIS TREŚCI
ukasz Maciejewski
T egoroczna ceremonia wręczenia nagrd
214360034.004.png 214360034.005.png 214360034.006.png 214360034.007.png
6 WYWIAD
Reyser:
słyszy,co
doniego
mówią Z ANDRZEJEM WAJDĄ
Rozmawia Tadeusz Lubelski
Chcępanapoprosiopodzieleniesięzczytelnikami
„MagazynuFilmowegoSFP”częściąswoichdoświad-
czeńreysera.Interesujemnie,jakpanpatrzynaswo-
jątwrczośzdystansulattakimabyprzewodni
motywcyklurozmw,ktryinaugurujemy.Aleponie-
wanaszarozmowaodbywasięniedługoprzedpa-
nawyjazdemnafestiwaldoBerlina,anastępnie
doLosAngeles,gdziewybierasiępannaceremonię
oscarową,proponujęzacząodfilmu,zktregopowo-
duudajesiępanwtepodre.„Katyń”obejrzałoju
wPolsceponad3milionywidzw,dostałnominację
doOscara.Spodziewałsiępantakiegopowodzenia?
Myślę, e to był temat tak długo oczekiwany, e sam
faktjegopokazanianaekraniejuwzbudziłzaintereso-
wanie, niezalenie od tego, jak film się udał. Z powodu
tegooczekiwania,dorosłapublicznośćprzyszłanaten
film do kin wcześniej ni normalnie jej się to zdarza.
Apotemokazałosię,eimłodziwidzowie,zpowodów,
którychnieumiemnarazienazwać,równiezjawilisię
nafilmieipoczulisięnimporuszeni.
Szczególnie waną rolę odegrali tu aktorzy. Oni prze-
prowadziliprzeztonajtrudniejsze,toznaczyprzeztemat.Bo
to są aktorzy bliscy tej widowni. To są aktorzy, którym się
wierzy i których się akceptuje. A jak się kogoś akceptuje
naekranie,tochcesięznimbyćijestsięciekawymjegolo-
sów.Początkowomiałeminnypomysł:przystępującdore-
alizacjinajbardziejryzykownegofilmuwswoimyciu,chcia-
łempodeprzećsięaktorami,którychjudługoznałem.Ale
przypomniałemsobie,eojciecmójmiał40lat,kiedyzginął
w zbrodni katyńskiej, matka miała lat 39, zacząłem więc
szukać wśródaktorówmłodszych. Zrobiłemdobrze. Naj-
bardziejujęłomnieto,ecimłodziaktorzywsposóbtakna-
turalnyiztakimpoczuciemodpowiedzialności zaangao-
walisiępostronieswoichekranowychpierwowzorów.
UCIECZKAZAKADEMII
Przezwielelatdeklarowałpanjednak,ewaniejsze
odwspłpracyzaktoramisąobrazy,ktretworzypan
wfilmach;od„Popiołuidiamentu”po„Brzezinę”
skłaniałpanwidzadoporwnywaniaobrazwfilmo-
wychzmalarskimi.Polatachstałosiętorzadsze.Czy
myślipandzisiajoswojejdrodzeartystycznejjak
odrodzeczłowieka,ktrymarzącpoczątkowooma-
larstwiewybrałwkońcukinojakoswojąsztukę?
Nie.Myślę,eukrytypowódtejewolucjibyłinny;wczasach,
o których pan mówi, nie zdawałem sobie z niego sprawy;
zrozumiałem go po latach. Cenzura zawsze najwytrwalej
tropi słowa, bo kada ideologia wyraona jest w słowach.
ten,kto
214360034.008.png 214360034.009.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin