KRETA.pdf

(20 KB) Pobierz
Kreta
KRETA
Kreta, wyspa śród morskiej rzucona otchłani,
śyzna, pełna uroków - a siedzą tam na niéj
Roje luda, a liczy dziewięćdziesiąt grodów.
Moc tam róŜnego szczepu i mowy narodów.
Są Achaje, Kydony, Dory bujnogrzywe,
Pelazgi, toŜ Kreteńcy, tubylcy właściwe.
Na wyspie jest gród Knosos, wielki i stołeczny,
Gdzie lat dziewiątek władał Minos, druh serdeczny
Zeusowy...
Tak o Krecie pisał Homer w Odyseji, a przecieŜ był to okres, kiedy
wspaniała cywilizacja kreteńska została zastąpiona przez
mykeńską, pilną uczennicę. Jak więc ta wyspa wyglądała w dniach
świetności? I kim byli jej twórcy? Mówią nam o tym jedynie
wykopaliska, bo pismo Kreteńczyków jest nam dotąd nieznane,
podobnie jak i język, którym mówili.
KNOSSOS - pałac Minosa
malowidła kreteńskie
Od paru tysiącleci mieszkał na Krecie lud rolników i rybaków, ale
dopiero od ok. 2200 r. moŜna mówić o powstaniu podziwianej
przez nas cywilizacji. Były to oczywiście początki, pałace dopiero
budowano, ale z czasem, systematycznie Kreta rozwijała się
kulturowo i ekonomicznie. Przełomem z pewnością było
rozbudowanie floty, handlowej i wojennej. Dzięki niej Kreteńczycy
panowali na całym Morzu Śródziemnym, czerpiąc z tego wielkie
zyski. Handlowali z Egiptem, Syrią, Palestyną, Hetytami, ale takŜe
z ludami z zachodniej części basenu. Wyprawiali sie nawet poza
Cieśninę Gibraltarską i niektórzy sądzą, Ŝe handlowali takŜe z
mieszkańcami Brytanii.
Najbardziej charaktrystyczne budowle na Krecie to pałace.
Znaleziono je w Knossos, Malii, Fajstos, Zakros i w Kydonii, i
podejrzewa się, Ŝe juŜ więcej nie ma. śaden z pałaców nie
posiadał murów obronnych. Od początku traktowano je jako
budowle reprezentacyjne, w których mieszkali władcy miast.
Jednak ostatnio pojawiły się wątpliwości, czy znalezione pałace
miały rzeczywiście taką funkcję. Wiele argumentów przemawia za
tym, Ŝe nie były zamieszkane przez Ŝywych, a były to raczej domy
zmarłych. Spory trwają, myslę, Ŝe warto o nich pamiętać.
Koniec cywilizacji kreteńskiej to mniej więcej rok 1450. Wtedy to
Achajowie, z Myken, Pylos, Tyrins, zajęli wyspę. Czy odbyło sie to
pokojowo, czy dzięki podbojowi, trudno powiedzieć. W kaŜdym
razie Kreteńczycy byli juŜ wtedy bardzo osłabieni,
prawdopodobnie na skutek wybuch Thiry (dziś Santoryn). Była to
najsilniejsza erupcja w ludzkiej historii. Spowodowała ona
zapewne zagładę kreteńskiej floty i opad popiołów na miasta i
pola. Wybuch ten łączy się teŜ z cofnięciem Morza Czerwonego i
ciemnościami egipskimi. Po takiej katastrofie Achajowie mieli z
pewnością ułatwione zadanie.
Zgłoś jeśli naruszono regulamin