Określenie amuzji i dysocjacje
Amuzja... « tak jak » afazja, jednak w dziedzinie
muzyki!
Afazja: nabyte zaburzenia mowy, zwykle spowodowane
uszkodzeniami mózgu (np. Afazja Broca). W przypadku afazji
dochodzi do zaburzenia zarówno ekspresji i percepcji mowy, w
tym do zaburzeń w mówieniu, pisaniu, czytaniu, rozumieniu i
gestykulacji
Amuzja: szeroka klasa zaburzeń poznawczych: percepcji i
produkcji muzyki, zwykle występujących po uszkodzeniu mózgu.
W przypadku amuzji dochodzi do zaburzenia zdolności analizy
relacji między elementami muzycznymi podczas percypowania
dźwięków oraz zaburzeń w wytwarzaniu, czytaniu i pisaniu
muzyki
Dysocjacje
Muzyka vs. Język: dwa oddzielne systemy?
Rozpoznawanie dźwięków: dysocjacje zależne od rodzaju
dźwięków (np. muzyki, języka, dźwięków środowiskowych, głosu)
Specyficzność deficytów rozpoznawania
Agnozja werbalna (lub głuchota słowna) : specyficzny deficyt
rozpoznawania słów prezentowanych werbalnie, mimo że
podstawowe procesy percepcji i ogólne funkcje intelektualne nie są
zaburzone
Agnozja muzyki: specyficzny deficyt rozpoznawania muzyki,
mimo że podstawowe procesy percepcji i ogólne funkcje
intelektualne nie są zaburzone (Peretz, 1993)
Przypadek agnozji muzyki: pacjentka
I.R.
I.R. (Peretz et al., 1998)
Praworęczna kobieta w wieku 40 lat
Mówiąca po francusku
Muzyk-amator (śpiewała nieprofesjonalnie przed uszkodzeniem
mózgu)
Uszkodzenie: dwustronne płatów skroniowych, rozciągnięte na
płat czołowy prawej półkuli. Uszkodzenia zostały wykryte 10 lat
przed ujawnieniem amuzji
Testy
Zadanie rozpoznawania melodii
(nazywanie + możliwość wyboru) Przyk. 1 Przyk. 2
Bateria Testów Muzycznych (Peretz, 1990)
Organizacja wysokości
skala Przykład
kierunek melodii
interwały
Organizacja czasu
rytm Przykład
metrum
Zadanie pamięciowe
Zgłaszane trudności przez pacjenta I.R.:
Deficyty specyficzne dla muzyki (ekspresja mowy i rozumienie
mowy są nienaruszone):
Pacjent nie jest zdolny do rozpoznawania bardzo dobrze
znanych melodii (np. Sto lat)
Nie może śpiewać
Testowanie formalne
I.R. wykazuje znaczne pogorszenie, w porównaniu z grupą kontrolną
w zakresie wszystkich wykonywanych zadań z muzycznej baterii
testowej
Testy pokazują, że deficyty I.R. są specyficzne dla muzyki, ponieważ
wykonuje prawidłowo zadania lingwistyczne. Ponadto jej deficyty w
rozpoznawaniu są ograniczone do rozpoznawania dźwięków
muzycznych. Natomiast I.R. nie utraciła zdolności rozpoznawania
słów, dźwięków pochodzących ze środowiska oraz głosów
Czy amuzja może występować bez
uszkodzenia mózgu?
produkcji muzyki, zwykle występujących po uszkodzeniu
mózgu. W przypadku amuzji dochodzi do zaburzenia
zdolności analizy relacji między elementami muzycznymi
podczas percypowania dźwięków, oraz zaburzeń w
wytwarzaniu, czytaniu i pisaniu muzyki.
Nabyta amuzja (z uszkodzeniem mózgu)
Wrodzona amuzja (bez uszkodzeń mózgu)
Deficity percepcji i rozpoznawania muzyki u osób z wrodzoną amuzją
Muzyka
Deficyt rozpoznawania
Zaburzenia percepcji
Dyskryminacja wysokości muzycznej
Dyskryminacja rytmu
Inne typy dźwięków
Normalne rozpoznawanie języka, dźwięków środowiskowych oraz
głosu
Normalna dyskryminacja intonacji językowej (aspekt prozodii
lingwysticznej)
Deficyty produkcji/ekspresji muzyki
Pacjenci z wrodzoną amuzją mają trudności w śpiewaniu (śpiewają
poza właściwą wysokością melodii) i synchronyzowaniu z muzyką
Przykład eksperymentu synchronizacji u
pacjentów z wrodzoną amuzją
Osoby badane
8 pacjentów z wrodzoną amuzją
9 zdrowych osób dopasowanych pod względem wieku, płci i
stopnia wykształcenia do pacjentów
Określenie uczenia się oraz Behawioryzmu
Uczenie się
Każda stosunkowo trwała zmiana w zachowaniu
następująca w wyniku doświadczenia
Behawioryzm
Kierunek w psychologii zajmujący się przede
wszystkim badaniem zachowań, które można
obserwować, oraz rolą środowiska jako czynnika
determinującego zachowanie
Uczenie się przez warunkowanie
Określenie warunkowania
Warunkowanie jest podstawowym rodzajem uczenia się
Warunkowanie obejmuje związki bodźców środowiska z reakcją
organizmu
Warunkowanie jest najważniejszym z zainteresowań psychologów
behawiorystów
Dwa rodzaje warunkowania: klasyczne lub instrumentalne
gemiinii