Przedsiębiorstwo to jednostka organizacyjna powoływana w celu wytwarzania towarów i usług aby maksymalizować zysk. Jest to zespół środków materialnych i niematerialnych (obejmuje wszystko to co wchodzi w skład przedsiębiorstwa – księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości, produkty i materiały, patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Działalność gospodarcza – jest to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, itp. Zorganizowana i ciągła.
Przedsiębiorczość – cecha działania zmierzająca do zapewnienia racjonalnej i efektywnej koordynacji zasobów przedsiębiorstwa umożliwiającego uzyskanie racjonalności gospodarowania i efektywności ekonomicznej.
Przedsiębiorca – osoba fizyczna lub prawna jednostka organizacyjna ( nie będąca osobą prawną) której przyznaje się zdolność prawną wykonująca we własnym imieniu dzialalność gospodarczą(również wspólnicy spółki cywilnej).
Cechy psychiczne sprzyjające i utrudniające działanie przedsiębiorcze.
- Potrzeby psychiczne (np. dominowanie, uległość)
- Motywacja, decyzje (chwiejność i zdecydowanie)
- Ryzyko
- Sukces i niepowodzenie
- Innowacyjność i twórczość
- Współpraca
- Bariery i temperament
1. Ze względu na wielkość:
- małe (mniej niż 50)
- średnie (do 250)
- duże (ponad 500 zatrudnione ) / ponad 250
2. Ze względu na właściciela:
- publiczne – państwowe i komunalne
- prywatne – osób fizycznych i prywatnych osób prawnych
3. Forma organizacyjno-prawna:
- państwowe
- spółdzielnie
- spółki (cywilne i kapitałowe)
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą
4. Kraje pochodzenia kapitału:
- krajowe
- zagraniczne
Finanse przedsiębiorstwa – zasoby środków pieniężnych, zjawiska i procesy zachodzące w przedsiębiorstwie.
Polityka finansowa przedsiębiorstwa – działanie zmierzające do osiągania celów gospodarczych, przy wykorzystaniu procesów tworzenia , gromadzenia i wydatkowania kapitałów i funduszy pieniężnych. Kształtują ją właściciele.
Strategia – określa cele ogólne i cząstkowe, zdeterminowana jest przez czynniki zewnętrzne i wewnętrzne, (?) programy i plany, na elastyczny horyzont czasowy. Uwzględnia 4 czynniki: zasięg strategii, dystrybucje zasobów, wyróżnienie kompetencji, oraz efekt synergii. Dotyczy zwykle decyzji długofalowych, ważnych.
Strategia finansowa – jest to formułowanie konkretnych zadań w konkretnych warunkach dotyczących pozyskiwania i wydatkowania środków pieniężnych. Strategia finansowania poodnosi się tylko do pozyskiwania tych smrodków.
Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa:
- proces decyzyjny wykorzystujący techniki, kryteria, reguły i instrumenty do sterowania procesami związanymi z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych.
- Pozyskiwania źródeł wydatkowania oraz lokowanie ich, realizacja polityki celów przedsiębiorstwa.
- Przedmiotem gospodarki finansowej przedsiębiorstwa są wszelkie operacje i procesy finansowe w przedsiębiorstwie (zasady gospodarowania) Gospodarka musi być racjonalna, sprawna, skuteczna. Maksimum efektu przy danych kosztach(wyższa wydajność) lub minimum nakładów przy danym efekcie (oszczędność)
Gospodarka finansowa przedsiębiorstwa:
1. Przygotowanie
2. Faktyczny przepływ pieniądza
3. Rejestrowanie
Rozliczenia finansowe:
1. Podmiotowe(czyli z innymi podmiotami gospodarczymi)
2. przedmiotowe (z określonych tytułów, np. podatków i wynagrodzeń)
Cele gospodarki finansowej - powinna być ona skorelowana z działalnością produkcyjna i organizacyjna przedsiębiorstwa.
Teorie celu funkcjonowania firmy
1. Ujecie klasyczne – maksimum zysku
2. Ujecie alternatywne
- teorie biologiczne (homeostazy czyli równowagi i przetrwania)
- teorie swobody kierownictwa firmy (maksimum sprzedaży, maksimum użyteczności, maksimum stopy zwrotu, bezpieczne dążenie do wzrostu zysku).
Zasady przy podejmowaniu decyzji
1. Egoizmu (partykularyzmu, czyli interesują się tylko swoim przedsiębiorstwem )
2. Awersji do rynku (wyższa stopa zwrotu przy danym rynku lub mniejsze ryzyko przy danej stopie zwrotu)
3. Dywersyfikacji (dla zmniejszenia ryzyka różnicowanie odbiorców, dostawców i źródeł finansowania)
4. Dwustronności transakcji
5. Przyrostu zysków
6. Sygnałów
7. Efektywnego rynku
8. Behawioralna
9. Czas to pieniądz
Wykład 2: Elementy procesu zarządzania finansami przedsiębiorstwa
- Pozyskiwanie źródeł finansowania (kapitałów własnych, obcych
- lokowanie kapitałów w składnikach majątkowych w celu maksymalizowania korzyści udziałowców (wzrostu wartości firmy) przez maksymalizowanie zyskowności kapitałów własnych, oraz optymalizowanie nadwyżki finansowej przy przestrzeganiu rozsądnego ryzyka. (?)
1. Planowanie – wynika z potrzeb związanych z pozyskiwaniem kapitału, inwestycjami, przepływami finansowymi, etc Jest to ustalenie co i jak należy zrobić w ustalonej perspektywie. Określanie celów dotyczących działalności przedsiębiorstwa, Śródków realizacji tych celów, różnych wielkości dotyczących działalności (produkcji, etc), oraz ich struktury.
- planowanie finansów przedsiębiorstwa jest to analizowanie wyborów inwestycyjnych, przewidywanie wyniku firmy i porównywanie z celami.
Plan finansowy przedsiębiorstwa:
- prognozowany bilans
- rachunek zysków i strat
- rachunek przepływów finansowych
Plan obejmuje miedzy innymi wydatki inwestycyjne, plan kasowy, budżety operacyjne. Musi być on skorelowane z rzeczowymi planami przedsiębiorstwa.
2. Organizowanie – wiązanie poszczególnych części struktury i procesów w sensowna całość. Zoorganizowanie struktury działu finansowego
3. Motywowanie – ukierunkowywanie działań do pożądanych z punktu widzenia celów i zadań przedsiębiorstwa zachowań (pracowników, klientów, dostawców). Tworzy się systemy motywacyjne placowe i pozapłacowe.
4. Kontrolowanie – kontrola finansowa – to ujmowanie, porównywanie i wyjaśnianie relacji pomiędzy wyznaczeniem a wykonaniem. Wyznaczenia wynikają z prawa (na przykład wysokość podatków) lub z planu (np. Wielkość i struktura kapitałów obcych).
Etapy kontroli:
a) ustalanie stanu pożądanego
b) ustalanie stanu rzeczywistego
c) porównanie (analiza, wyjaśnianie, stwierdzanie przyczyn zgodności lub niezgodności)
Rodzaje kontroli:
a) wewnętrzna i zewnętrzna
b) ciągłą i doraźna
c) pełna i odcinkowa
Przepływy finansowe przedsiębiorstwa:
1. Operacyjny – pozyskiwanie środków produkcji, koszty zarządu
2. Powiązania finansowe z otoczeniem - kapitały obce (kredyty, pożyczki, kapitał akcyjny, rozwojowy i inwestycyjny)
Finansowanie działalności przedsiębiorstwa – proces dostarczania środków na pokrycie konkretnych bieżących i rozwojowych potrzeb majątkowych przedsiębiorstwa Zasilanie przedsiębiorstwa w środki kapitałowe, określanie wielkości niezbędnych środków, oraz dobór źródeł finansowania
Kapitał – jest to wartość lub suma wartości która służy do jej pomnażania. Ma zdolność do „klonowania” ; dobro które ma zdolność umożliwiającą spełnianie funkcji zapewniającej (?) jego przyrost, zwrot, lub inne wykorzystanie, np. Leasing.
Funkcje kapitału:
- poznawczo informacyjna(znajomość wielkości struktury kapitału dostarcza informacji o przedsiębiorstwie)
- dochodowo-motywacyjna(wykorzystanie kapitału pozwala uzyskać dochody)
- planistyczno rozliczeniowa (pozwala rozliczyć przedsiębiorstwu ze swoich zobowiązań)
1. Podmiot wnoszący (własny i obcy)
2. Źródło pochodzenia kapitału
a) wewnętrzny
- z transportacji kapitału
- przez kształtowanie kapitału
b) zewnętrzny
-nowa emisja akcji
-pozyskiwany z rynków finansowych(np. kredyt)
3. Czas zaangażowania kapitału:
-krótkoterminowy
-długoterminowy
4. Kierunek wykorzystania kapitału:
-na zobowiązania długoterminowe
-na zobowiązania krótkoterminowe
5. Forma wniesienia kapitału:
-pieniężna
-rzeczowa(aport) np. działka
Struktura kapitałów może też świadczyć o strategii przedsiębiorstwa np. umiarkowana, agresywna, dynamiczna, konserwatywna, zachowawcza
ZALETY KAPITAŁU WŁASNEGO
-stabilność
-nie wiąże się on z obligatoryjnymi kosztami
-są gwarancją dla wierzycieli
-jest ostatnim źródłem finansowania
WADY
-mała elastyczność
-nie można ich wykorzystać do „efektu dźwigni finansowej”
ZALETY KAPITAŁU OBCEGO
-jego właściciele nie angażują się w zarządzanie
-oprocentowanie jest kosztem finansowym zmniejszającym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, daje to możliwość wykorzystania efektu tarczy podatkowej
-na określony czas
-wymaga zwrotu
-wiąże się z kosztami(oprocentowanie)
-zwiększa ryzyko działalności finansowej przedsiębiorstwa
-pozyskanie ich wymaga zabezpieczeń
RODZAJE FINANSOWANIA PRZEDSIEBIORSTWA
1. Zewnętrzne
-własne(emisja akcji, dopłaty akcjonariuszy, udziały, dopłaty wspólników, wkłady wpisowe, dotacje, pozostałe)
-obce
*przez rynek finansowy
~kredyty krótkoterminowe(w rachunku bieżącym, kredytowym, kredyty wekslowe, pod zastaw ruchomości, pozostałe kredyty)
~długoterminowe pożyczki i kredyty(pożyczka obligacyjna, pozostałe pożyczki, kredyty inwestycyjne i hipoteczne)
*przez rynek towarowy(kredyt dostawcy, kredyt odbiorcy)
*szczególne formy finansowania(np. leasing czy faktoring)
2. Wewnętrzne
- z transformacji majątku( z bieżących wpływów, z odpisów amortyzacyjnych, ze sprzedaży zbędnego majątku, z przyspieszenia obrotu kapitału, pozostałe źródła)
- przez kształtowanie kapitału( zatrzymanie zysku, kształtowanie długoterminowych rezerw i funduszy emerytalnych)
KREDYT A POŻYCZKA
1. Kredyt przeznaczony na konkretny cel, a pożyczka nie.
2. Kredyt wykorzystywany zgodnie z zasadami umowy kredytowej, pożyczka nie ma wymogów dotyczących sposobu wykorzystania.
3. Kredyt wymaga umowy na piśmie, pożyczka wymaga gdy kwota przekracza 500 zl.
4. Pożyczka przenosi własność- kredyt nie.
5. Kredytu mogą udzielać tylko banki(z określonym terminem)
Podział kredytów bankowych ze względu na:
1. Termin
a) krótkookresowe (do jednego rokui)
b) średniookresowe (1-5)
c) długookresowe (powyżej 5)
2. Waluta
a) złotówkoe
b) dewizowe
3. Forma płatności
a) gotówkowe
b) bezgotówkowe
4.Forma kredytowania
a) w rachunku bieżącym
b) w rachunku kredytowym
5. Przedmiot
a) obrotowe
b) inwestycyjne
6. Sposób wykorzystania i spłaty
a) w formie doraźniej transakcji
b) w forie linii kredytowej
- odnawialnej
-nieodnawialnej
c) rolowane
...
zimwat2006