DAWKINS RICHARD - NAJWSPANIALSZ.pdf

(1969 KB) Pobierz
NAJWSPANIALSZE
WIDOWISKO
ĺ WIATA
TU JESTE ĺ
NAJWSPANIALSZE
WIDOWISKO
ĺ WIATA
ĺ wiadectwa Ewolucja
richard dawkins
.. PRZEŁO ņ YŁ PIOTR J. SZWAJCER
¦ >#rl*:l
Dla Josha Timonena
WYDAWNICTWO CIS STARE GROSZKI 2010
Copyright © 2009 by Richard Dawkins
The Greatest Show on Earth. The Euidence for Euolution originally
publis" in Great Britain in 2009 by Bantam Press an imprint of
Transworld
Publishers
XI
SPIS RZECZY
Copyright © 2010 for the Polish translation and for this edition by
Wydawnictwo CiS
Ali rights reserved. Przedruk fragmentów wył Ģ cznie za zgod Ģ wydawcy
Przekład: Piotr J. Szwajcer
Konsultacja naukowa: prof. Magdalena Fikus, dr Paweł Golik,
prof. Andrzej Jerzmanowski, dr Marcin Ryszkiewicz, dr Marcin Zych
Opracowanie redakcyjne: Ewa Szwajcer i Jakub Sanin
Korekta: Zespół D
Projekt okładki: wg Transworld. Jacket Art by Tom Poland/Transworld
Wydawnictwo CiS
02-526 Warszawa, Opoczy ı ska 2A/5
e-mail: cis@cis.pl
www.cis.pl tel./fax: + 228480065
Wydanie I
Stare Groszki 2010
ISBN 978-83-85458-39-5
WHt ħ p Kozdział I
Rozdział II Kozdział III
Rozdział IV Rozdział V
Rozdział VI
Rozdział VII
Rozdział VIII
Tylko teoria?
Co to jest teoria? Co to jest fakt?
Psy, krowy i kapusta
Duch Platona. Rze Ņ bi Ģ c genetyczn Ģ pul ħ
Szalona podró Ň do makroewolucji
i uroki Ň ycia
To owady rozpocz ħ ły udomawianie. To ty jeste Ļ moim doborem
naturalnym. Szczurze z ħ by i znowu psy. Znowu kwiaty. Natura jako
podmiot dokonuj Ģ cy wyboru
Cisza i powolny czas
Słoje drzew. Zegary radioaktywne. W ħ giel
Masz to przed samym nosem
Jaszczurki z Pod Mrcaru. Czterdzie Ļ ci pi ħę tysi ħ cy pokole ı w
laboratorium. Gupiki
Brakuj Ģ ce ogniwo? Czemu „brakuj Ģ ce"?
A gdzie kaczkodyl? „Uwierz ħ w ewolucj ħ , kiedy zobacz ħ małp ħ , która
powiła ludzkiego noworodka". Zgubne dziedzictwo „wielkiego ła ı cucha
bytów". Na l Ģ d! Powróc ħ na morze znów. Postscriptum
„Brakuj Ģ ce ogniwo" — ju Ň nie!
A mi si ħ marzy... Tylko pójd Ņ i zobacz!
Tobie to zaj ħ ło dziewi ħę miesi ħ cy!
Nie ma choreografa. Analogie rozwoju. Modelowanie komórek. Enzymy.
Uczmy si ħ od robaków
7 11
35 65
115 145
183
231
263
-'.. ; A
Rozdział IX
Rozdział X
Rozdział XI
Rozdział XII
Rozdział XIII
Arka kontynentów
Jak powstaj Ģ nowe gatunki. „Łatwo sobie wyobrazi ę ...". Czy ziemia si ħ
porusza?
Drzewo genealogiczne
Ko Ļę z ko Ļ ci. ņ adnych po Ň yczek. Skorupiaki. Czego mógłby dokona ę
D'Arcy Thompson, gdyby miał komputer. Porównania , ;
molekularne. Zegar molekularny
Historia zapisana w nas
Niegdy Ļ wspaniałe skrzydła. Utracon|NK!^y. Nieinteligentny projekt
Wy Ļ cig zbroje ı 1
i „ewolucyjna teodycea"
Ekonomia solarna. Trzeba biec bardzo ?«;\ szybko, by zosta ę w tym
samym miejscu. *'>' Ewolucyjna teodycea
„Jest to wzniosły zaiste pogl Ģ d..."
„Z walki w przyrodzie, z głodu i Ļ mierci". „Najwznio Ļ lejsze zjawisko,
jakie mo Ň emy poj Ģę ". „Natchn Ģ ł Ň yciem". „Kilka form lub tylko jedn Ģ ".
„Planeta nasza, podlegaj Ģ c Ļ cisłym prawom ci ĢŇ enia". „Z tak prostego
pocz Ģ tku". „Niesko ı czony szereg form najpi ħ kniejszych i najbardziej
godnych S
podziwu"
Historyczni negacjoni Ļ ci
V
Dodatek
Przypisy
Przypisy bibliograficzne do wydania polskiego
Bibliografia i lektury polecane
Ilustracje — podzi ħ kowania i prawa autorskie
1 'K."'.¦¦¦'•'
i ¦ -...
315
353
411
451
481!'
519 531 537 539
547
WST Ħ P
Liczba dost ħ pnych Ļ wiadectw ewolucji ro Ļ nie z dnia na dzie ı i nigdy
jeszcze nie mieli Ļ my tylu dowodów jej prawdziwo Ļ ci. Paradoksalnie
jednak w tym samym czasie ro Ļ nie w nile antyewolucjonizm i tu te Ň nie
pami ħ tam, by kiedykolwiek był to ruch a Ň tak pot ħŇ ny. Ta ksi ĢŇ ka
stanowi moje oso-ImhIo podsumowanie Ļ wiadectw ewolucji,
empirycznych faktów, które potwierdzaj Ģ , Ň e sama teoria ewolucji jest
faktem, faktem równie niezaprzeczalnym, jak inne naukowe fakty.
To nie jest moja pierwsza ksi ĢŇ ka o ewolucji i chyba powinienem
wyja Ļ ni ę , czym ró Ň ni si ħ od poprzednich. Otó Ň mo Ň na ji| nazwa ę
„brakuj Ģ cym ogniwem" w moim dorobku. W Samolubnym genie i w
Rozszerzonym fenotypie prezentowałem pewn Ģ szczególn Ģ wizj ħ całkiem
nie Ņ le znanej teorii doboru naturalnego, ale nie poruszyłem w nich
kwestii dowodów po Ļ wiadczaj Ģ cych to, i Ň ewolucja rzeczywi Ļ cie
zachodzi. W kolejnych trzech ksi ĢŇ kach — ĺ lepy zegarmistrz, Rzeka
genów i (mój faworyt z tej trójki) Wspinaczka na szczyt nieprawdo-
podobie ı stwa — starałem si ħ na ró Ň ne sposoby rozproszy ę w Ģ tpliwo Ļ ci,
jakie wzbudza koncepcja doboru naturalnego, cho ę by wyja Ļ niaj Ģ c, jaki
mo Ň e by ę po Ň ytek z połowy oka, a jaki z połowy skrzydła oraz jak dobór
naturalny mo Ň e w ogóle działa ę , skoro wi ħ kszo Ļę mutacji jest szkodliwa.
Znów jednak hardziej zaj Ģ łem si ħ usuwaniem przeszkód utrudniaj Ģ cych
zrozumienie ewolucji ni Ň przedstawianiem dowodów Ļ wiadcz Ģ cych, Ň e
nie jest ona Ň adn Ģ „tak Ģ sobie teori Ģ ", lecz przyrodniczym faktem.
Najobszerniejsza z moich ksi ĢŇ ek — The Ancestor's Tale —
prezentowała ju Ň pełn Ģ histori ħ Ň ycia na Ziemi. Nadałem
8 Wst ħ p
jej narracyjn Ģ form ħ wyprawy w gł Ģ b czasu, niemal Chauce-rowskiej
opowie Ļ ci o podró Ň y w poszukiwaniu przodków, ale i tym razem sam Ģ
ewolucj ħ uznałem za fakt niewymagaj Ģ cy dowodzenia. W pewnym
Zgłoś jeśli naruszono regulamin