13.doc

13. Polityka komunikacyjna

Generalny cel: utrzymanie sprawności systemu

Niesprawna komunikacja obniża atrakcyjność miasta i degraduje jego wartościowe obszary

Jest to (pełni rolę):

-        Kierunkowskaz dla świadomego, trafnego zarządzania systemem transportowym (na poziomie prognozowania, planowania, projektowania, budowy)

-        Drogowskaz dla odpowiedzialnych za jej realizację (hierarchia potrzeb i priorytety działań)

-        Wyraz woli politycznej rządzących

-        Probierz zgodności z systemem wartości rządzonych

-        Probierz wiarygodności samorządów

-        Zawęża pole możliwych rozwiązań

-        Podstawa oceny rozwiązań

-        Rozstrzyga dylematy

-        Stymulacja i kontrola procesów rynkowych w transporcie

-        Przeciwdziałanie degradacji systemu komunikacji zbiorowej

-        Argument przy ubieganiu się o priorytety i dotacje dla komunikacji zbiorowej

Brak polityki – polityka skrajnie pasywna – poddawanie się żywiołowości trendów

INSTRUMENTY POLITYKI KOMUNIKACYJNEJ

-        Zarządzanie popytem: oddziaływanie na: ruchliwość mieszkańców, wybór celów podróży i środka przewozowego oraz stosunek do innych użytkowników systemu, w tym do motoryzacji indywidualnej -zniechęcanie mieszkańców do nadmiernego korzystania z samochodów osobowych; w efekcie zmniejszenie potrzeb przewozowych przy zwiększeniu ich stopnia koncentracji oraz uniezależnienie się od samochodu,

-        Racjonalizacja wykorzystania stanu istniejącego, uruchomienie rezerw tkwiących w układzie, m.in. poprzez modernizacje, efektywne wykorzystanie środków komunikacji zbiorowej

-        Dostosowanie gospodarowania i zarządzania majątkiem infrastrukturalnym do zasad konkurencyjnej gospodarki rynkowej, z nałożeniem i egzekwowaniem wymogów społecznych i ekologicznych             

-        Działania w zakresie organizacji ruchu (strefy dostępności, parkowania i prędkości, np. "tempo 30", poprawa czytelności zasady, uspokajanie ruchu) oraz ścisłe egzekwowanie wprowadzonych zasad,

-        Rozbudowa sieci komunikacji zbiorowej,

-        Zapewnienie priorytetów w ruchu pojazdom komunikacji zbiorowej (w dużych i średnich miastach pasy specjalne dla autobusów i wydzielone torowiska dla tramwajów, sygnalizacja świetlna zapewniająca pierwszeństwo tym pojazdom na skrzyżowaniach) oraz

-        Poprawa organizacji przewozów komunikacją zbiorową (w tym korekty linii),

-        Strefowanie dostępności samochodu w różnych obszarach miasta (niska - w strefach wysokiej koncentracji podróży oraz w innych strefach konfliktowych, głównie poprzez zakazy oraz wysokie opłaty parkingowe w tych strefach)

-        Selektywna rozbudowa sieci drogowo-ulicznej; strefowanie rozwoju sieci ulic i parkingów (generalne zaniechanie rozbudowy ulic i kontrola wielkości programu parkingowego w obszarze wielkomiejskim; rozbudowa sieci ulic i lokalizacja nowych parkingów na pozostałym obszarze miasta),

-        Racjonalne, proekologiczne rozwiązania w zakresie przewozu towarów:

-        =>obsługi kilku gałęzi transportu, centrum komputerowo - telematyczne, nowoczesne magazyny umożliwiające szybką obsługę ładunków oraz system sterowania pozwalający - wg precyzyjnie określonych harmonogramów - minimalizować ilości magazynowanych ładunków).

ð     Budowa terminalu kontenerowego oraz urządzeń dla przewozów kombinowanych lub powiązania z takimi urządzenia zlokalizowanymi poza miastem.

-        Utrzymanie i modernizacja infrastruktury transportowej, niedopuszczenie do jej dekapitalizacji (w tym taboru i torowisk komunikacji miejskiej),

-        Zmiana przeznaczenia komunikacyjnego części infrastruktury-, przeznaczenie na inne cele (np. magazynowe), a nawet w niektórych przypadkach likwidacja, (gdy infrastruktura okazała się trwale nieefektywna),

-        Zachowywanie równowagi miedzy funkcją ruchu a postoju samochodów,

-        Integracja i substytucja różnych środków komunikacji zbiorowej oraz zbiorowej i indywidualnej (system Park and Ride oraz Bike and Ride, węzły przesiadkowe),

-        Zapewnienie spójności systemów transportowych: lokalnego (miejskiego), regionalnego krajowego i kontynentalnego, pozostających w zasięgu dostępności mieszkańców,

-        Indywidualizacja transportu zbiorowego (wprowadzanie pojazdów o malej pojemności, uruchamianie przewozów komunikacją zbiorowej na zamówienie telefoniczne),

-        Eliminacja barier w dostępności niepełnosprawnych do systemu transportowego np. poprzez przyjęcie ustaleń ECM (tabor niskopodłogowy, specjalne miejsca w pojazdach; obniżone krawężniki, pochylnie i windy, itp.),

-        Grupowe korzystanie z transportu indywidualnego (np. zwiększanie wykorzystania pojemności samochodu osobowego poprzez tzw. "car pooling”lub „car sharing"),Promowanie ruchu niezmotoryzowanego (pieszego i rowerowego),

-        Niedopuszczenie do powstawania lub utrzymywania się stanów zatłoczenia ulic poruszającymi się lub parkującymi pojazdami,

-        .Stosowanie środków ochrony akustycznej (np. ekrany) oraz środków
przeciw drganiom (np. torowiska kolejowe i tramwajowe z wibroizolacją); 

-        Wprowadzanie coraz bardziej zaostrzanych norm emisyjnych-pojazdów oraz ścisłe ich egzekwowanie,

-        Postęp techniczny i technologiczny, zwłaszcza w zakresie taboru transportowego (w tym szybkich tramwajów, autobusów szynowych do ruchu podmiejskiego, taboru do przewozów kombinowanych) i środków sterowania ruchem (np. elektroniczne parkometry, tachometry i rogatki, środki telekomunikacji, video-detektory, automatyczna sygnalizacja kolejowa, zintegrowane systemy informacyjne); w tym poprzez transfer myśli technicznej z krajów o wysoce zaawansowanej technice transportowej,

-        Poprawa niezawodności funkcjonowania systemu, głównie środkami sterowania ruchem ogółu pojazdów oraz sterowania dyspozytorskiego w komunikacji zbiorowej,

-        Rozwój telematyki (tele-praca, tele-nauka, tele-rozrywka) wpływającej na zmniejszenie potrzeb podróżowania,

-        Polityka przestrzenna (w tym decyzje lokalizacyjne),

-        Tworzenie i egzekwowanie standardów technicznych w stosunku do pojazdów i ruchu,

-        Demonopolizacja i prywatyzacja firm przewozowych, z przestrzeganiem reguł uczciwej konkurencji (w tym przetargi i koncesje regulujące podaż); zawieranie wieloletnich kontraktów o świadczenie usług przewozowych,

-        Komercjalizacja otoczenia węzłów komunikacyjnych,

-        Polityka finansowa, w tym w zakresie taryf i ulg (w tym interwencja taryfowa w przypadku rynku zdominowanego przez jednego przewoźnika), opłat parkingowych/podatków i dotacji; taryfy socjalne zwiększające rnobilność bezrobotnych i ubogich; systemy para fiskalne zniechęcające wysokością opłat do korzystania z niektórych elementów infrastruktury w okresach szczególnego nasilenia ruchu,

-        Stosowanie przez przewoźników działań marketingowych; aktywne siedzenie zmian wielkości popytu,

-        Integracja przestrzenna i funkcjonalna systemu (węzły przesiadkowe, wspólne rozkłady jazdy i jednolity system taryfowy),

-        Doskonalenie struktur zarządzania transportem,

-        Tworzenie stabilnych warunków funkcjonowania i rozwoju transportu poprzez tworzenie i uchwalanie planów wieloletnich oraz kilkuletnich planów kroczących, zapewniających środki finansowe, w tym dotacje dla komunikacji zbiorowej

-        Działalność szkoleniowa i kształcenie kadr transportowych,

-        Uregulowania prawa ogólnokrajowego i lokalnego.

-        Rachunek efektywności inwestycji lub zmian organizacji transportu, uwzględniający koszty zewnętrzne wynikające z obciążenia środowiska i korzyści: z aktywizacji obszaru, ze stwarzania nowych miejsc pracy (w tym w obsłudze infrastruktury komunikacyjnej) oraz dochody z podatków,

-        Partycypacja społeczeństwa: w tworzeniu zasad polityki transportowej, w wyborze instrumentów jej realizacji oraz dla akceptacji rozwiązań.

ZAKRES POLITYKI TRANSPORTOWEJ

-        Okoliczności i uwarunkowania formułowania polityki

-        Scenariusz kontynuacji dotychczasowego trendu (ostrzegawczy)

-        Cele polityki

·         transportowo i ogólne

·         krótko-, średnio- i długoterminowe

·         poszczególnych podsystemów gałęziowych

-        Środki realizacji polityki

-        Opcje w zakresie podziału zadań przewozowych => klucz do struktury systemu

-        Model funkcjonalny systemu transportowego

-        Opcje (warianty) rozwoju układu drogowo-ulicznego

-        Polityka parkingowa

-        Opcje (warianty) rozwoju komunikacji zbiorowej (w tym: wybór środka przewozowego, polityka taborowa)

-        Skutki wyboru określonej opcji

·         ekonomiczne (koszty rozwoju i funkcjonowania systemu)

·         społeczne

·         środowiskowe

-          Standardy obsługi komunikacyjnej

-          Zasady rozwoju (scenariusze, etapy)

-          Struktury zarządzania transportem

·         drogi (infrastruktura)

·         ruch

·         przedsiębiorstwa przewozowe .

-        Uwarunkowania prawno-organizacyjne

-        Uwarunkowania finansowe

·         sposoby pozyskiwania środków

·         zasady dystrybucji środków

-          Uwarunkowania i związki z polityką przestrzenną

-          Zadania dla instytucji realizujących politykę

-          Zagrożenia dla realizacji polityki

Uwarunkowania i związki z polityką przestrzenną

Konieczne jest skoordynowanie polityki komunikacyjnej z polityką przestrzenną, tak, aby uzyskać zmniejszenie transporto-chłonności układu miejskiego. Niewłaściwe decyzje co do lokalizacji i rodzaju intensywności użytkowania terenów mogą zniweczyć wysiłek podejmowany dla usprawnienia systemu transportowego.

Główne działania:

·         przekształcanie struktur urbanistycznych z monofunkcyjnych, wielkoskalowych na wielofunkcyjne, drobnoziarniste

·         utrzymanie wysokiej zwartości struktury miasta; powstrzymywanie procesów dekoncentracji osadnictwa tzn. jego przenoszenia na obszary, które nie będą mogły ...