BIOS
Leksykon kieszonkowy - Andrzej Pyrchla HELION
Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich.
Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.
Redakcja: Krzysztof Zemanek
Wydawnictwo HELION
ul. Chopina 6, 44-100 GLIWICE
tel. (32) 231-22-19, (32) 230-98-63
e-mail: helion@helion.pl
WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)
Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie7bioslk Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.
ISBN: 83-7361-221-1
Copyright © Helion 2003
Printed in Poland.
Druk: Zakład Poligraficzny W. Wiliński, Gliwice, ul. Chopina 6, tel./fax 231-32-16
Spis treści
Wstęp , 5
Rozdział 1. BIOS — zarys ogólny ……………………………………….……………………….7
Rozdział 2. Wejście do menu BIOS-u……………………………………..…………..………… 9
Rozdział 3. Konfiguracja BIOS-u ……………………………………………………………….11
Układ menu BIOS-u…...................................................................................................................11
Opcje menu Standard CMOS Features ..........................................................................................11
Opcje menu Advanced BIOS Features ..........................................................................................16
Opcje menu Advanced Chipset Features .......................................................................................27
Opcje menu Integrated Peripherals ................................................................................................37
Opcje menu Power Management Setup .........................................................................................49
Opcje menu CPU Setup/Frequency Voltage Controllub Ratio/Vottage Control ..........................56
Opcje menu PnP/PCI Configuration setup ....................................................................................60
Opcje menu PC Health Status ......................................................................................................64
Predefiniowane ustawienia BIOS-u …………………………………………………………….68
Ustawienia hasła ………………………………………………………………………………..70
Zapis końcowych ustawień ……………………………………………………………………..71
Rozdział 4. Aktualizacja wersji BIOS-u ………………………………………………………..72
Identyfikacja płyty głównej v……………………………………………………………………72
Identyfikacja BIOS-u ……………………………………………………………………………76
Programowanie układu flashrom ………………………………………………………………..78
Rozdział 5. Awaria BIOS-u ………………………………………………………………………81
Naprawa w przypadku aktywnego obszaru BootBlock ………………………………………….82
Gdy widać jedynie czarny ekran monitora ………………………………………………………84
Gdy także BootBlock jest uszkodzony ………………………………………………………..84
Gdy układ flashrom jest wlutowany w płytę 86
Gdy układ umieszczony jest w podstawce i zawiodły wszystkie możliwości jego reanimacji 87
Rozdział 6. Przydatne linki do stron poświęconych zagadnieniom związanym z BIOS-em 88
Producenci BIOS-ów 88
Strony przydatne w trakcie poszukiwania uaktualnień i identyfikacji BIOS-ów 88
Strony producentów płyt głównych 88
Zakończenie 90
Skorowidz 91
Wstęp
Celem tego leksykonu jest wyszczególnienie oraz opisanie możliwie jak największej liczby dostępnych opcji w BlOS-ie dzisiejszych płyt głównych. Zdaję sobie sprawę z tego, że czytając ten leksykon, możesz nie znaleźć interesującej Cię opcji i jej opisu. Wynika to z tego, że na rynku w bardzo szybkim czasie przybywa nowych płyt głównych i — co za tym idzie — także nowych rozwiązań wprowadzanych przez producentów w programie SETUP zawartym w BlOS-ie komputera. Przedstawiony w tej książce opis funkcji został podzielony zgodnie z klasyfikacją na menu i podmenu występujące najczęściej w nowoczesnych
BlOS-ach płyt głównych. Oczywiście, jest wielu producentów BIOS-u, np. Award, Ami, P/ioenix oraz kilku innych; produkty tych innych niż wymienione tu z nazwy firm jednak praktycznie nie są spotykane na naszym rynku komputerowym, dlatego też nie będą tu omawiane. Skoncentrowałem się natomiast na omówieniu tych BIOS-ów, które pochodzą od wspomnianych wyżej trzech głównych ich wytwórców. Zdecydowałem się jednak nie stosować tu podziału na BlOS-y konkretnych producentów, ponieważ z uwagi na częste zazębianie się w nich tych samych opcji do prezentowanego tu opisu mógłby wkraść się niepotrzebny i niczym nie uzasadniony nieład. Z tego jednak względu może się zdarzyć, że w swoim BlOS-ie nie znajdziesz którejś z omawianych przeze mnie funkcji; ich brak będzie wynikał z tego, że akurat Twoja płyta główna może ich nie obsługiwać. Starałem się opisać maksymalną liczbę opcji, jakie można napotkać. Warto tu dodać, że uwzględniłem najnowsze konstrukcje płyt głównych dostępnych na rynku w czasie, kiedy pisałem tę książkę; wśród nich wymienić można płyty zbudowane
z wykorzystaniem chipsetów firm VIA {KT333, KT400), SIS, NFORCE2, INTEL 845PE, INTEL 7205 — a więc wszystkich najbardziej popularnych obecnie chipsetów montowanych na płytach oferowanych na naszym rynku.
Rozdział 1. BIOS — zarys ogólny
Słowo BIOS jest skrótem od angielskiej nazwy Basic Input-Output System (podstawowy system wejścia-wyjścia). BIOS jest pierwszym oprogramowaniem, które jest uruchamiane w trakcie włączenia komputera. Odpowiada przede wszystkim za pracę wszystkich podstawowych urządzeń; oprócz tego spełnia kilka innych funkcji. Oprogramowanie to nie jest zapisane na dysku twardym czy płycie CD, lecz jest umieszczone na płycie głównej, w układzie pamięci stałej. Pamięć stałą w postaci flashrom można przeprogramowywać, np. w celu załadowania nowej wersji BIOS-u, gdy starsza nie jest w stanie poprawnie rozpoznać i zidentyfikować, a co za tym idzie także poprawnie obsłużyć np. nowego, większego dysku twardego lub nowego typu procesora. W nowych konstrukcjach płyt głównych producenci umieszczają drugą pamięć flashrom, której zadaniem jest przepisanie do podstawowego układu prawidłowej zawartości, umieszczonej właśnie w zapasowym układzie flashrom, w przypadku nieudanej aktualizacji BIOS-u lub jego utraty bądź zniszczenia w wyniku ataku wirusa. Takie rozwiązanie z dwoma układami pamięci stałej nazywane jest mechanizmem DualBios.
Konfiguracja BIOS-u jest możliwa za pomocą specjalnego, pseudograficznego interfejsu, popularnie zwanego SETUP-em. Wersja i rodzaj BIOS-u zależą w dużym stopniu od konkretnej płyty głównej, pod kątem której jest on optymalizowany. Poprawne ustawienia opcji zawartych w BlOS-ie mają szczególne znaczenie dla stabilnej i wydajnej pracy komputera i wszystkich jego podzespołów. Jak już wspomniano, obecnie na rynku komputerów możemy spotkać BlOS-y następujących producentów:
• Award,
• Ami,
• Phoenix.
Oczywiście, większość opcji udostępnianych w BlOS-ach tych firm będzie się pokrywała, chociaż mogą się w nich nieco inaczej nazywać lub znajdować w innych miejscach; jednak ich znaczenie będzie identyczne. W następnych podrozdziałach opisałem wszystkie najważniejsze opcje mające istotny wpływ na szybkość, poprawność i stabilność pracy komputera. Starałem się nie skupiać na jednym rodzaju BIOS-u, dzięki czemu bez większych problemów powinieneś sobie poradzić z każdą wersją tego ważnego oprogramowania.
W chwili, kiedy książka ta trafi do Twoich rąk, na rynku znajdzie się już zapewne wiele nowych płyt głównych, z nowymi możliwościami i z nowymi funkcjami zaszytymi w BlOS-ie.
Rozdział 2. Wejście do menu BIOS-u
Jeżeli chcesz zająć się zmianą ustawień BIOS-u, musisz dostać się do specjalnego menu. W zależności od producenta sprzętu, wejście do menu BIOS-u może się odbywać na różne sposoby, jednak zasada postępowania jest zawsze taka sama. Podczas uruchamiania komputera, mniej więcej w chwili, gdy następuje testowanie pamięci operacyjnej — na pewno zwróciłeś uwagę na „licznik" pracujący w lewym górnym narożniku monitora — należy wcisnąć i przytrzymać jeden lub kilka klawiszy. Najpopularniejszym klawiszem- kluczem, otwierającym menu BIOS-u jest Del (rysunek 2.1).
Oczywiście, możesz spotkać się z jeszcze innymi służącymi do tego klawiszami lub kombinacjami klawiszy, np. Fl, F2 lub Esc.
Rysunek 2.1. Ekran startowy
Zazwyczaj informacje o klawiszu otwierającym menu BIOS-u wyświetlane są w lewym dolnym narożniku ekranu monitora podczas startu komputera. Jeżeli Twój pecet nie wyświetla odpowiedniej informacji, musisz sprawdzić w dokumentacji płyty głównej, w jaki sposób można się dostać do ustawień BIOS-u.
Pamiętaj, że musisz nacisnąć odpowiedni klawisz; dobrze jest także przytrzymać go przez chwilę, dzięki czemu masz pewność, że uda Ci się wejść do odpowiedniego panelu kontrolnego. Jeżeli nie udało Ci się otworzyć BIOS-u, musisz jeszcze raz uruchomić komputer i nacisnąć odpowiedni klawisz nieco wcześniej niż poprzednim razem.
W zdecydowanej większości przypadków po wejściu do ustawień BIOS-u na ekranie Twojego monitora powinny pojawić się napisy wyświetlane na niebieskim lub szarym tle (rysunek 2.2).
Rysunek 2.2. Menu główne BIOS-u
Zwróć uwagę na to, że opcje zgrupowane są w dwóch kolumnach, natomiast bezpośrednio pod nimi znajduje się opis klawiszy, z których będziesz korzystać, a także krótki opis aktualnie aktywnej pozycji w menu. Aktywna pozycja w menu BIOS-u zawsze jest podświetlona innym kolorem, dzięki czemu łatwo jest zlokalizować miejsce, w którym aktualnie się znajdujemy. Do zmiany aktywnej opcji służą klawisze strzałek — w prawo, w lewo, w górę i w dół. Za pomocą klawisza Enter możesz wejść głębiej w ustawienia danej sekcji.
Poza opisanymi klawiszami możesz używać klawiszy Enter, Page- Doitm i PageUp do zmiany wartości poszczególnych opcji. W niektórych BlOS-ach klawisze służące do poruszania się po menu mogą być nieco inne, np. +, -, spacja. Najczęściej jest to opisane w głównym menu programu Setup.
Rozdział 3. Konfiguracja BIOS-u
Przedstawię teraz opis funkcji oraz ich sugerowane ustawienia, jak również kilka praktycznych porad związanych z prawidłowym skonfigurowaniem funkcji BIOS-u.
Układ menu BIOS-u
· Standard CMOS Features
Ustawienia podstawowe
· Adimnced BIOS Features
Ustawienia zaawansowane
· Adimnced Chipset Features
Ustawienia zaawansowane pracy chipsetu płyty głównej
· Integrated Peripherals
Konfiguracja urządzeń peryferyjnych
· Power Management Setup
Konfiguracja zarządzania energią
· CPU SetupfFreauency Voltage Control
Konfiguracja procesora oraz magistrali FSB
· PnP/PCI Configuration setup
Konfiguracja mechanizmu Pług and Play oraz PCI
· Health Status/Hardware Monitor
Opcje dotyczące monitoringu sprzętu
OPCJE MENU STANDARD CMOS FEATURES
W tym menu znajdziesz podstawowe ustawienia związane z datą, czasem, a także odpowiedzialne za obsługę dysków twardych oraz...
SpaceSoundPro