2.2. Materiały na kolektory słoneczne
Absorbery i powłoki absorberów
Materiały absorberów (płyt pochłaniających) powinny mieć następujące właściwości:
— dobre przewodnictwo cieplne,
— małą gęstość,
— łatwą obróbkę mechaniczną,
— odporność na korozję atmosferyczną i korozję od strony czynnika
roboczego,
— odporność na wysokie temperatury.
Wysoka przewodność cieplna materiału absorbera ma szczególne znaczenie w kolektorach słonecznych do podgrzewania wody, gdzie powierzchnia styku czynnika roboczego z powierzchnią absorbera jest mniejsza od powierzchni absorbera. W kolektorach powietrznych, w których następuje omywanie całej powierzchni absorbera przez czynnik roboczy, przewodność płyty nie ma większego znaczenia. Dlatego na absorbery kolektorów wodnych stosuje się najczęściej metale, a rzadziej tworzywa sztuczne, natomiast na absorbery kolektorów powietrznych, oprócz metali i tworzyw sztucznych, także materiały budowlane (patrz tabl. 2.3).
Odporność na korozję jest czynnikiem bardziej istotnym w kolektorach wodnych, gdzie oprócz korozji atmosferycznej występuje korozja powodowana przez przepływającą wodę. W przypadkach, gdy czynnikiem roboczym jest zwykła woda pitna, nie zaleca się stosowania na absorbery stali węglowej, aluminium i stali galwanizowanej. Można natomiast stosować stal nierdzewną, miedź i tworzywa sztuczne.
Dokonując wyboru materiałów na absorbery, należy przyjmować następujące temperatury obliczeniowe: 70°C — dla absorbera odkrytego nieselektywnego, 110°C — dla absorbera zakrytego nieselek-tywnego i 190°C — dla absorbera zakrytego selektywnego. Nieprzestrzeganie tej zasady powoduje, że w przypadku awarii instalacji odbierającej ciepło następuje uplastycznienie (degradacja) materiału absorbera i tym samym uszkodzenie powłoki, co często wiąże się z zaparowaniem przesłony przezroczystej cząsteczkami rozpuszczającej
się farby.
Pokrycia absorberów (powłoki) powinny charakteryzować się wysoką przyczepnością do absorberów, odpornością na wysokie tem-
28
peratury, właściwościami antykorozyjnymi i — co szczególnie ważne — selektywnością, czyli wysokim współczynnikiem absorpcji a (dla promieniowania słonecznego o długości fali X < 2 /an) i małym współczynnikiem emisji e (dla promieniowania odbitego o długości fali X > 2 firn). Własności powłok absorberów kolektorów słonecznych przedstawiono w tablicy 2.1.
Pokrycia kolektorów
Podstawowym wymaganiem w stosunku do materiału pokrycia jest duża przepuszczalność promieniowania słonecznego, przy zachowaniu stabilności barwy (odporność na promieniowanie ultrafioletowe) i trwałości.
powłoki absorberów kolektorów
Tablica 2.1 Właściwości materiałów stosowanych na słonecznych
Współczynnik
Selektywność
Materiał
pochłaniania
emisji
a
e
tf/e
Aluminium utlenione (KMnO )
0,8
0,35
2,3
Aluminium pokryte (CuO)
0,85
0,11
7,7
Beton
0,9
0,6
1,5
Cu - czarne (miedź czerniona
przez działanie N;OH + NaCIO2)
0,93
8,5
Czerń chromowa
0,98
0,14
7,0
Ebanol na miedzi kolorowany
na czarno (CuO)
0,16
5,6
Farby czarne
0,89
1,1
— czarna Parsonsa
1,0
— szaroczarna
0,87
Nikiel czarny zawierający tlenki
i siarczki
0,92
8,4
Tlenki magnezu
0,86
4,8
Sadza na bazie akrylu jako środka
wiążącego
0...
nocnailuzja