> nawiązanie do katedry wrocławskiej - prostokątny chór wschodni z ambitem
> prezbiterium czteroprzęsłowe ze sklepieniami krzyżowo-żebrowymi (konsekracja 1346)
> trójprzęsłowy korpus nawowy z transeptem (budowany do 1364)
> pierwotnie zastosowany system filarowo-szkarpowy
■ wielkie bazyliki typu „krakowskiego” - gotyk redukcyjny
> wzorcowe kościoły zbudowane gł. w Krakowie o charakterystycznym układzie przestrzennym i konstrukcyjnym, budowle o dużych rozmiarach
> cechy:
° religijny mistycyzm
° wydłużone i maksymalnie wysokie proporcje budowli, smukłość, linearyzm ° rezygnacja z wyodrębnionych transeptów i prezbiterium, uproszczenie planu budowli ° zatarcie klasycznej artykulacji filara
° sklepienia często występują jako element „samodzielny” zawieszony nad przestrzenią
nawową (wprowadzenie wsporników zamiast służek)
° ograniczenie artykulacji ściany
° szkarpy i łuki przyporowe wciągnięte do wnętrza - główna cecha budownictwa
małopolskiego
> przykłady :
0 gotycka katedra na Wawelu 1320-64 ° kościół Mariacki 1360-97 ° poaugustiański kościół iw. Katarzyny
■ autor korpusu Mikołaj Werner
■ Kościoły jednofilarowe i dwunawowe halowe
> jednofilarowy - kwadratowa nawa ze sklepieniem opartym na jednym centralnym filarze
(jednofilarowa hala)
° kościół Świętego Krzyża w Krakowie
° kolegiata w Kurzelowie
> dwunawowe halowe - znane już w romańskiej Europie i na Śląsku w XIII w., filary umieszczone na osi głównej kościoła, często związane z fuadacja króla Kazimierza Wielkiego w XIV w.
° kościół kolegiacki w Wiślicy (1350 r.) oraz kościoły w Stopnicy, Chybicach, Skotnikach
GOTYK W WIELKOPOLSCE. NA MAZOWSZU I NA WARMII
■ Wielkopolska
> kościoły halowe i bazylikowe, zarówno ceglane jaki i kamienno ceglane
> połączenie form architektury pomorskiej (północnej) ze śląską (południową)
> bazyliki beztranseptowe - katedry w Poznaniu i Gnieźnie
lubiejaszczury