GENEZA
Opowiadanie powstało w 1842 roku na podstawie prawdziwych wydarzeń. Pewien urzędnik długo oszczędzał na strzelbę, ale po dokonaniu zakupu bardzo szybko ją zgubił. Z pomocą przyszli mu koledzy, którzy zebrali pieniądze na nową strzelbę. „Płaszcz” jest znany także pod tytułem „Szynel”.
PROBLEMATYKA
Problematykę utworu stanowi odmienność głównego bohatera, który żyje w zupełnie inny sposób niż wszyscy jego koledzy. Nie czuje się biedny, mimo że mało zarabia, nie ma innej pasji poza pracą, którą wykonuje niezwykle sumiennie. Jest człowiekiem samotnym i niezauważanym przez środowisko.
Drugi problem, jaki został poruszony w utworze, to bezsilność zwykłego człowieka wobec aparatu władzy. Po kradzieży płaszcza Baszmaczkin próbuje zainteresować swoją sprawą kolejnych dygnitarzy, lecz im ktoś wyżej postawiony, tym mniej jest zainteresowany problemem bohatera. Bezduszność urzędników Akakij przypłaca śmiercią.
PLAN WYDARZEŃ
1. Historia nadania imienia Akakijowi przez jego matkę
2. Opis pracy Akakija Akakijewicza
3. Określenie stosunku współpracowników do Akakija
4. Opis sposobów spędzania czasu wolnego przez bohatera
5. Wizyta Akakija u krawca
6. Powstanie konieczności uszycia nowego płaszcza
7. Gromadzenie funduszy na nowy płaszcz
8. Pierwsze wyjście w nowym płaszczu i reakcja kolegów
9. Wizyta Akakija u naczelnika
10. Późny powrót do domu i kradzież płaszcza
11. Próby odzyskania płaszcza
12. Natknięcie się przez Akakija na bezduszność urzędników
13. Choroba i śmierć Akakija
14. Grasowanie upiora kradnącego płaszcze w Petersburgu
15. Napad upiora na urzędnika i koniec ukazywania się upiora w Petersburgu
ZNACZENIE TYTUŁU
Tytułowy płaszcz stanowi oś całego utworu. Stary płaszcz Baszmaczkina jest przedmiotem drwin kolegów, gdyż jest wyświechtany, połatany i niemodny.
Akakij jest zmuszony nabyć nowe okrycie, gdyż starego nie da się już naprawić. Zakup ten wymaga od niego wielomiesięcznych wyrzeczeń. Bohater poświęca całe swoje życiowe oszczędności oraz część nagrody za dobrą pracę, by go nabyć.
Gdy Akakij przychodzi do pracy w nowym odzieniu, koledzy zmieniają do niego stosunek i Baszmaczkin zostaje zaproszony na imieniny swojego zwierzchnika. Podczas powrotu do domu, zostaje napadnięty i okradziony.
Kradzież płaszcza staje się przyczyną choroby i śmierci Akakija.
ktkaz