Dyski twarde.doc

(2032 KB) Pobierz
Dyski twarde - budowa

Dyski twarde – budowa

Dysk twardy jest pamięcią magnetyczną. W tym przypadku obudowa jest sztywna i niemal hermetycznie zamknięta. Dysków magnetycznych jest kilka, umieszczone są one współśrodkowo jeden na drugi, a cały element jest umieszczony w jednostce centralnej PC. Na dysku stałym przechowuje się dane zapisane metodą magnetyczną. Dyski stałe posiadają specjalne głowice magnetyczne służące do zapisu lub odczytu danych. Nośnikiem magnetycznym jest zwykle specjalny metal (tlenek żelaza) naniesiony na powierzchnię metalowych krążków.

Dysk twardy składa się ze sztywnych krążków (krążek zapisywany obustronnie). Ścieżki na krążkach twardego dysku są umieszczone jedna pod drugą. Krążki kręcą się ze stałą prędkością ok. 4500 obr/min i więcej. Powierzchnie dysku są podzielone na ścieżki, które z kolei składają się z sektorów. Liczbę ścieżek określa producent. Natomiast sektory dysku określane są przez kontroler dysku twardego. Długość każdego sektora, a tym samym ich liczba na ścieżce zależy od formatu (długości danych sektora).

 

SEKTOR

ŚCIEŻKA1023

ŚCIEŻKA 0

 

Właściwym nośnikiem informacji w przypadku dysków twardych jest zestaw koncentrycznie osadzonych krążków. Wymiary talerzy w przypadku rodziny PC wynoszą z reguły 3.5 lub 5.25 cala a w przypadku komputerów przenośnych 2.5 cala. W nowoczesnych konstrukcjach dysków stałych obserwuje się tendencje zmierzające do redukowania liczby talerzy i zmniejszenia ich rozmiarów co posiada wiele zalet:

• Obniżenie kosztów produkcji

• Uproszczenie układu sterowania głowicami

• Wzrost szybkości działania

• Lepsze wykorzystanie nośnika

• Mniejsze opóźnienia przy przełączaniu głowic

• Krótsze czasy pozycjonowania głowic

• Redukcja zniekształceń termicznych

• Mały moment bezwładności (szybszy start)

• Mniejsze zużycie energii

Materiałem z którego wykonane są krążki jest specjalny stop aluminium charakteryzujący się minimalnymi zmianami wymiarów pod wpływem temperatury. Same aluminiowe krążki nie mogą być nośnikami informacji; muszą być pokryte specjalną warstwą mającą właściwości ferromagnetyczne. Warstwa ta musi również spełniać odpowiednie (bardzo wysokie) warunki odporności mechanicznej. Najczęściej jest to kobalt lub ceramiki żelazowe tzw. ferryty. Proces nakładania tej warstwy jest jednym z najbardziej krytycznych i kosztownych etapów produkcji twardego dysku. Ukształtowały się tutaj trzy podstawowe techniki:

 

1. Rozprowadzanie odśrodkowe

Materiał magnetyczny doprowadzany jest do postaci płynnej poprzez zmieszanie go z odpowiednią substancją nośną. Taką emulsję doprowadza się w pobliże osi wirującego z dużą szybkością dysku, a siły odśrodkowe rozprowadzają równo emulsję po płytach. Grubość uzyskanej warstwy reguluje się dozując odpowiednio emulsję. Tak rozprowadzony materiał podlega obróbce termicznej (wypalaniu) . W fazie końcowej następuje polerowanie powierzchni. Powyższa technika stosowana jest przy produkcji dysków małych i średnich.

 

2. Technika galwaniczna

Technika ta to elektroliza w solach kobaltu, w której dysk stanowi  jedną elektrodę W tej technice wytwarza się warstwa nośnika o grubości 0,2 mikrometra.

 

3. Napylanie próżniowe

Technologia zapożyczona została od mikroelektroniki cienkowarstwowej i polega na nanoszeniu jonów metalu. Umieszczony w łuku elektrycznym kobalt zostaje rozbity na pojedyncze zjonizowane atomy. Pole elektryczne w komorze próżniowej jest tak ukształtowane, że jony przyciągane są przez dysk na którym osiadają. Tak uzyskana powłoka jest pokrywana grafitem, który stanowi osłonę magnetyczną. W tej technice wytwarza się warstwę nośnika o grubości 0.05 do 0.2 mikrometra.

 

Ważniejsze elementy budowy dysku stałego to:

ŚLIZGACZ

Jednym z najbardziej odpowiedzialnych elementów składowych dysków twardych jest układ zawieszenia głowicy. W jego składa wchodzi specjalnie ukształtowany ślizgacz przymocowany do płaskiej sprężyny. Sprężyna nośna musi być lekka, mieć odpowiednią charakterystykę mechaniczną i dużą sztywność poprzeczną Typowy kształt takiej sprężyny przedstawia rysunek:

Ślizgacz

System ten ma za zadanie utrzymanie głowicy w stałej odległości od powierzchni dysku. Rolę elastycznego bufora oddzielającego te dwa elementy spełnia poduszka powietrzna wytwarzająca się w trakcie pracy.

Ślizgacz z głowicą cienkowarstwową

  Wyróżniamy dwa rodzaje ślizgaczy:

    •dodatni - siły aerodynamiczne odpychają go od powierzchni .Dla zapewnienia stabilizacji wysokości lotu głowicy potrzebna jest silnie działająca sprężyna. Wadą takiego rozwiązania jest to iż, silna sprężyna może powodować uderzenia głowicy o powierzchnie dysku oraz następuje opóźnienie momentu startu głowicy.

     •ujemny- siły aerodynamiczne działają w kierunku powierzchni dysku. Ślizgacz ujemny lepiej stabilizuje wysokość lotu głowicy oraz zapewnia tzw. wczesny start (głowica odrywa się od powierzchni dysku praktycznie bezpośrednio po jego starcie).

GŁOWICE

Aby skutecznie zapisać twardy materiał magnetyczny potrzebne są stosunkowo duże wielkości pola przy jednoczesnym zachowaniu małych rozmiarów głowicy .Wymagania dużej gęstości zapisu realizuje się poprzez dobór odpowiedniego kształtu pola oraz możliwie minimalnego odstępu głowicy od powierzchni dysku. Obecnie możemy wyróżnić dwa typy głowic stosowanych w twardych dyskach:

l. Głowice ferrytowe

Są to głowice starszej generacji. Zbudowane były w postaci prostego elektromagnesu w którym zarówno rdzeniem jak i nośnikiem uzwojenia jest sam materiał ferrytowy, wadami tych głowic są:

• ferryt jest materiałem o stosunkowo dużym ciężarze własnym. Głowice miały więc dużą bezwładność co wymagało pozycjonerów o dużych mocach i wydłużało czas dostępu

• uzwojenia wykonywane były w sposób klasyczny poprzez nawijanie cienkiego drutu. Taka technologia produkcji uniemożliwiała dalszą modernizację. Głowica ferrytowa przedstawiona jest na rysunku.

Ramię Głowicy

Uzwojenie

                             

Linie sił pola Magnetycznego

Głowica ferrytowa

Poduszka powietrzna

Nośnik Magnetyczny

Szerokość szczeliny magnetycznej

Głowica ferrytowa

 

2. Głowice cienkowarstwowe

  Technologia wytwarzania tych głowic zapożyczona została od technologii stosowanej w cyklu wytwarzania układów scalonych. W technice tej wszystko powstaje jako wynik kolejnego nanoszenia i usuwania różnorodnych warstw materiałów: w zależności od potrzeb mogą to być półprzewodniki, domieszki, metale lub izolatory. Kolejne procesy odbywają się za pośrednictwem tzw. masek, które ograniczają obszar nanoszenia lub usuwania materiału warstwy.

0.3 mm

3 mm

 

Uzwojenie

Głowica cienkowarstwowa

W przypadku głowic cienkowarstwowych uzwojenia wykonuje się poprzez precyzyjne

trawienie napylonej warstwy metalicznej. Uzwojenia są zwykle jedno lub dwuwarstwowe o liczbie zwojów 20-30 odpowiada to indukcji rzędu 600 nH. Szczelinę głowicy stanowi warstwa tlenku krzemu. Również bieguny magnetyczne kształtowane są w procesach napylania i usuwania odpowiednich warstw. Ten sposób wykonania oznacza redukcję wymiarów i wagi głowicy o co najmniej rząd wielkości.

POZYCJONER

Ścisłe upakowanie danych na powierzchni dysku wymusza ogromną precyzję wykonania mechanizmu pozycjonowania głowic. Liczba koncentrycznych cylindrów dysków twardych przekracza we współczesnych modelach 2000 przy średnicy talerza 3.5 cala. Kolejne ścieżki umiejscowione są więc w odległości około 0.002mm. Jeżeli dysk jest wielopłytowy, dochodzą do głosu zniekształcenia termiczne materiału nośnego wywołując mimośrodowość całego mechanizmu wirującego.

Powszechnie stosowane systemy napędowa pozycjonerów można zaliczyć do jednej z trzech grup:

1.Silnik krokowy

2.Silnik liniowy z mechanizmem przesuwnym

3.Silnik liniowy z mechanizmem obrotowym

Ad.1) Silnik krokowy

Wirnik silnika krokowego może przyjmować tylko ściśle określone położenia, oddalone od siebie w równej odległości kątowej. Jeżeli silnik taki potrzebuje np. 100 impulsów do pełnego obrotu osi, możliwe są następujące położenia O, 3.6, 7.2, .....356.4 stopnia. Żadne z położeń pośrednich (np. 5 stopni) nie jest możliwe do uzyskania. Silniki takie mogą pracować w obydwu kierunkach. Oś silnika sprzężona jest z mechanizmem napędowym poprzez przekładnię cierną. Przekładnia zębata jest wykluczona ze względu na luz. Stopień przełożenia całego mechanizmu jest tak dobrany, że pojedynczy skok silnika krokowego przesuwa głowicę na następną ścieżkę.

Oś silnika krokowego


 


Pozycjoner z silnikiem krokowym

Mechanizm ten stosowany był z powodzeniem w dysku ST-255 firmy Seagate.

W modelu ST-251 mechanizm ten był dość zawodny ze względu na brak kompresji

temperaturowej ramienia głowicy.

Ad.2) Silnik liniowy

Współczesne dyski twarde o dużej gęstości zapisu wymagają mechanizmów znacznie bardziej precyzyjnych od silników krokowych dlatego też ich miejsce zajęły różne wersje silników liniowych. Budowa tego typu pozycjonera przypomina układ magnetoelektryczny miernika

Uzwojenie

wskazówkowego.

Głowica

Łożyska

Magnes stały

Prowadnice

 

Pozycjoner z silnikiem liniowym: mechanizm przesuwny

 

W polu silnego magnesu stałego znajduje się uzwojenie. Ramka z uzwojeniem umieszczona jest na ułożyskowanym (specjalne łożyska ceramiczne) wózku. Do ramki przytwierdzony jest uchwyt trzymający ramiona głowic. Cały zespół ma możliwość poruszania się w takim zakresie, by znajdujące się na końcu ramion głowice obejmowały swym zasięgiem całą aktywną powierzchnię dysku.

Ad.3) Silnik liniowy z mechanizmem obrotowym

Odmiana obrotowa pozycjonera z silnikiem liniowym jest spotykana znacznie częściej w konstrukcjach dysków ze względu na jej zalety. Dzięki mechanizmowi dźwigni ramiona z głowicami osiągają duże przyspieszenia przy minimalnych nakładach energetycznych po stronie uzwojenia daje to widoczne skrócenie czasu pozycjonowania głowic. Niewątpliwą wadą tego typu pozycjonera jest zmienny w stosunku do osi ścieżki kąt położenia głowic.

Uzwojenia

Magnes stały

Głowica

 

Pozycjoner z silnikiem liniowym: mechanizm obrotowy

Cyrkulacja powietrza

Wszystkie dyski twarde posiadają filtr powietrza. Powietrze w takim dysku krąży w obiegu zamkniętym, a filtr służy do wyłapywania drobin pyłów powstałych we wnętrzu obudowy podczas normalnej eksploatacji. Źródłem ich pochodzenia jest naturalne zużycie ruchomych elementów mechanicznych oraz efekty zetknięcia głowic z powierzchnią płyt wirujących i to zarówno te niezaplanowane jak i mające miejsce podczas każdego startu i lądowania głowicy.




Porównanie wielkości zanieczyszczeń

Wirujący dysk, porywając cząstki przylegającego powietrza wytwarza zawirowania, które są źródłem pewnej stałej cyrkulacji we wnętrzu obudowy dyskowej. Na drodze tego strumienia umieszcza się właśnie filtr powietrza.

Położenie filtru powietrza

Mechanizm parkowania głowic

          Głowice dysku, które nie wirują z dostateczną prędkością spoczywają na jego powierzchni. Za każdym razem, gdy uruchamiany jest napęd dysków głowice szlifują powierzchnie tak długo aż wirnik osiągnie pewną minimalną prędkość przy której głowice oderwą się od powierzchni. Proces odwrotny ma miejsce przy wyłączeniu dysku. Dla zabezpieczenia obszaru będącego nośnikiem informacji przed takimi mechanicznymi uszkodzeniami ze strony głowic wspomniany pas startowy umieszcza się w bezpiecznym miejscu. Jest nim na ogół najbardziej wewnętrzny z cylindrów dysku. Cylinder ten zostaje pozbawiony prawa do składowania danych i stanowi tzw. strefę parkowania.

Istnieje kilka sposobów sprowadzania głowicy do strefy parkowania:

• dyski (szczególnie MFM) posiadały specjalny program który wysyłał rozkaz do kontrolera przesunięcia głowic do strefy parkowania

• dyski zostały wyposażone w sprężynę która powodowała odsuwanie głowicy do strefy parkowania

• układ z elektromagnesem. Jest to bardzo pewna i niezawodna konstrukcja. System składa się z zamka i mechanizmu sprężynowego odblokowywanego przy pomocy elektromagnesu. Elektromagnes otwiera zamek i wypuszcza głowicę dopiero po uzyskaniu przez dysk odpowiedniej prędkości wirowania. Przy zaniku napięcia opada kotwica elektromagnesu co wyzwala sprężynę wciągającą pozycjoner do zamka.

 

Najważniejsze parametry techniczne dysków twardych, dostępnych obecnie na   rynku:

-pojemność (od kilku do kilkudziesięciu GB),

-liczba głowic odczytu/zapisu (od kilku do kilkudziesięciu),

-liczba cylindrów (kilka tysięcy) - ścieżki o tych samych numerach na powierzchniach roboczych dysków nazywane są cylindrami,

-średni czas dostępu (kilka milisekund) - na średni czas dostępu

(ang. Average Access Time) składają się dwa elementy: średni czas poszukiwania potrzebny do umieszczenia głowicy na wybranym cylindrze  (ang. Average Seek Time) oraz opóźnienie rotacyjne potrzebne do umieszczenia głowicy nad odpowiednim sektorem (ang. Rotational Latency), które przy szybkości dysków równej 7200 obr/min wynosi ok. 4 milisekundy,

-prędkość obrotowa dysku (5400, 7200, 10000 obrotów na minutę),

-szybkość transmisji danych (kilka - kilkadziesiąt megabajtów/sekundę),

-wielkość bufora cache (pamięć buforowa kontrolera dysku:128 KB - 2 MB),

-zasilanie (+12V, +5V),

-moc pobierana (od kilku do kilkunastu watów).

Najważniejsze parametry dysków, interesujące użytkownika to:

-pojemność dysku,

-szybkość transmisji (tzw. transfer lub przepustowość),

-średni czas dostępu.

Partycje dysku twardego


Partycje są to niezależne obszary wydzielone z dysku twardego. Na co dzień widoczne są one dla użytkownika jako osobne, „pełnowartościowe" dyski. Mając więc jeden fizycznie zainstalowany dysk twardy o pojemności np.:10 GB, dzięki rozdzieleniu go na dwie partycje, możemy korzystać np. z dysków C: i D:, po 5 GB każdy.

Często cały dysk zajmowany jest przez jedną partycje, którą zarządza DOS. Wersje DOS-u numerowane poniżej 4.0 nie pozwalały na tworzenie partycji większych niż 32 MB, tak więc wielu użytkowników było po prostu zmuszonych do podziału dysku. Obecnie ograniczeniem nie jest już MS-DOS, który może zarządzać partycjami do 2 GB, ale dwa inne elementy systemu - PC BIOS (oprogramowanie podstawowe, zapisane w pamięci ROM na płycie głównej) i najpopularniejszy obecnie interfejs dysku - IDE. Przestarzałość zarówno jednego, jak i drugiego standardu straszy nie­których, co bardziej wymagających użytkowników, widmem górnej granicy 512 MB pojemności pamięci masowej. W praktyce, duże dyski SCSI współpracują z progra­mami obsługi, które w 99,9% skutecznie i „bezboleśnie" omijają tego typu problemy. Innym, doskonałym sposobem na ominięcie tego ograniczenia jest zakup dysku pracującego w najnowszym standardzie FAST ATA.

Można więc powiedzieć, że obecnie ograniczenia wielkości partycji niemal nie istnieją i o podziale dysku nie decyduje już żadna konieczność, ale względy prakty­czne. Wielu użytkowników uważa za wygodne posiadanie jednej partycji np. do pracy z programami pracującymi pod kontrolą DOS-u, a drugiej dla programów pracujących pod Windows. Osobnych partycji wciąż jeszcze wymagają inne systemy operacyjne, jak np. UNIX czy OS/2. Są one wówczas nazywane „non-DOS" i pozostają „niewido­czne" dla DOS-u (choć partycja DOS-u jest widoczna np. dla OS/2).

 

 

                                                                                                    Fizyczny dysk twardy

Dysk

logiczny (D:)

Partycja    główna (C:)

                                Dysk logiczny (E:)

 

 

MS-DOS wymaga, aby jedna jego partycja była partycja główną (primary) i tworzyła zarazem dysk systemowy. Jest to pierwsza tworzona partycja i pierwszy dysk logiczny. Jego symbolem jest zawsze C:. Oprócz tego można utworzyć drugą partycje DOS-u - rozszerzoną (extended), a na niej umieszczać tzw. dyski logiczne. Mogą one być oznaczane literami od D do Z. Zrozumienie różnicy pomiędzy podziałem dysku na partycje i podziałem partycji rozszerzonej na dyski logiczne jest szczególnie ważne w trakcie korzystania z programu Fdisk, który zarządza podziałem na partycje i dyski logiczne. Łatwo o tym rozróżnieniu zapomnieć, gdyż każdy dysk logiczny „wy­gląda" jak osobna partycja. Istnieje również pojęcie partycji aktywnej, czyli tej która w trakcie bootowania systemu służy za dysk systemowy.

Jeżeli pracujemy równocześnie z MS-DOS i innymi systemami operacyjnymi, każ­dy fizyczny dysk twardy musi posiadać partycje DOS-u. Jeżeli posiadamy dwa fizyczne dyski twarde, partycja główna pierwszego ozna­czona jest C:, a drugiego - D:, dalsze symbole literowe (od E: do M:) odpowiadają dyskom logicznym pierwszego dysku fizycznego, a od litery N zaczynają się oznaczenia dysków logicznych drugiego.

...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin