Sprawko Linux.doc

1.Zapoznanie się z drzewem katalogów Systemu Linux:

/bin – zawiera w sobie pliki binarne (wykonywalne) podstawowych narzędzi systemowych, które są niezbędne do pracy w trybie wieloużytkownikowym.
/boot – zawiera w sobie pliki odpowiedzialne za bootowanie (uruchamianie) systemu oraz jądro systemu
/cdrom – zazwyczaj jest to katalog dowiązany do katalogu media lub mnt (w zależności od dystrybucji)
/dev – zawiera w sobie pliki odpowiedzialne za obsługiwanie urządzeń jak np. cdrom. Generalnie pliki w tym katalogu odpowiadają za komunikację system – urządzenia komputera.
/etc – zawiera w sobie globalne pliki konfiguracyjne, ustawienia systemowe
/home – jest miejscem, w którym tworzy się katalog domowy użytkownika lub użytkowników (/home/nazwa_użytkownika), a w nim dodatkowo podkatalogi jak: dokumenty, muzyka, obrazy. Możemy tworzyć również swoje własne według potrzeb.
/lib – zawiera w sobie skompilowane biblioteki niezbędne do uruchamiania systemu a także moduły jądra systemu
/lost+found - pliki odnalezione podczas wykonywania testów dysku
/media – miejsce montowania (podłączania) nośników wymiennych jak pendrive, dyskietka, karty pamięci, czy napędy cdrom
/mnt – miejsce montowani dysków – systemów plików (w niektórych dystrybucjach np. Ubuntu, dyski montowane są w katalogu /media)
/opt – Katalog do instalowania dodatkowego oprogramowania nie wchodzącego w skład systemu (wykorzystywany głównie w dystrybucji SUSE). Obecnie, w niektórych dystrybucjach służy on do instalacji oprogramowania trzeciego jak np. oracle'a. Folder ten wychodzi z użycia na rzecz /usr/local
/proc - wirtualny system plików. Tworzy się podczas uruchamiania systemu. Zawiera w sobie pliki z informacjami o procesach
/root – katalog superużytkownika „root” – mówiąc w skrócie, jest to konto administracyjne. Bez niego nie możemy używać np. narzędzia „sudo” czy dokonywać żadnych zmian w systemie wymagających hasła administratora np. aktualizacji systemu.
/sbin – zawiera w sobie pliki wykonywalne poleceń, dostępne tylko dla administratora (root)
/srv - katalog dla serwerów
/sys – interfejs zmiany parametrów jądra (od jądra w wersji 2.6)
/tmp – zawiera w sobie pliki tymczasowe (również te, zapisujące się na dysku przy przeglądaniu Internetu)
/usr – zawiera w sobie narzędzia i aplikacje (programy) zainstalowane na komputerze dostępne dla zwykłego użytkownika oraz administratora.
/var – zawiera w sobie logi systemowe, pliki pocztowe czy kolejki drukarki.

2.Podstawowe polecenia:

·         dodawanie użytkowników
#useradd nazwa_użytkownika (opcje) -d /home/nazwa_użytkownika -g nazwa_grupy -m pliki systemowe -s /bin/bash -p hasło

              Wyjasnienie do opcji:

              -d: tworzy katalog użytkownika w danym miejscu

              -g: dodaje użytkownika do danej grupy, jeżeli grupa nie                                 istnieje to ją tworzy

              -m: kopiuje pliki ustawień systemowych z innych kont

              -s: ustalenie powłoki z której użytkownik będzie mógł                                               korzystać

              -p: hasło użytkownika

              Więcej opcji można uzyskać po zapoznaniu się z Manualem               polecenia, np.

              #man useradd.

·         Przekierowanie informacji w inne miejsce

Do przekierowań służą znaki ' < ' i ' > '. Pojedynczy znak ' > ' tylko zapisuje informacje do danego pliku, czyli usuwa jego zawartość i wkleja to co chcemy przekierować, natomiast podwójny znak ' >> '  dopisuje informacje do pliku, nie kasując poprzedniej zawartości. Informacja dopisywana jest na końcu pliku.

              #ls -a /etc > spis.txt /home/ja

                            kasuje i dopisuje

              #ls -a /etc >> spis.txt /home/ja

                            nadpisuje

·         Łączenie poleceń

Znak ' | ' służy do łączenia poleceń, wstawiamy znak ' | ' pomiędzy polecenia i jeżeli któreś polecenia nie zostanie prawidłowo wykonane ( zakończy się błędem) następne nie będą wykonywane.

Znak ' & ' działa podobnie, tylko następne zadania wykonują się bez względu na wynik poprzednich.

              Przykłady:

              #cat pliketc | sort -d >> pliketcsort1

                            wyświetla zawartość 'pliketc', sortuje jego zawartość, i                             przekierowuje do pliku 'pliketcsort1'

              #ls -l /ectt & mkdir /home/dom

                            polecenie ls -l zakończy się błędem ponieważ katalog                                           'ectt' nie istnieje, ale mimo to dalsze               polecenia                             zakończą się sukcesem.

·         Szukanie plików

Do szukania plików służy polecenie #find, pomocne przy wykorzystaniu tego polecenia są znaki specjalne:

                            '?' - zastępuje w nazwie jeden znak (nawet brak znaku-                                                          miejsce puste)

                            '*' - zastępuje wiele znaków (nawet brak znaku-miejsce                                           puste)

                            '[ ]' - określa zestaw dopuszczalnie szukanych znaków                                                         (zakres np.: [1-9])

              '\' - maskuje znaki specjalne

              #find *.* | sort -d >/etc/home/moj/sort.txt

                            wyszukuje wszystkie możliwe pliki, sortuje je i                                                         przekierowuje wynik sortowania do pliku sort.txt

              #find ??two* /etc/init.d

                            wyszukuje pliki o dowolnych dwóch pierwszych znakach                                           następne to two, a ostatnie są dowolnym ciągiem znaków,                             szuka ich w katalogu init.d

·         Tworzenie struktur katalogów

#mkdir nazwa – tworzy katalog o podanej nazwie w miejscu gdzie się aktualnie znajdujemy

#cd nazwa – wchodzimy do katalogu o podanej nazwie

#cd .. - wychodzimy do katalogu głównego

#cd / - wychodzimy jeden katalog „w górę”

#ls - listujemy  zawartość katalogu

#rmdir nazwa – kasujemy katalog o podanej nazwie, pod warunkiem że katalog jest pusty, jeśli katalog ma jakąś zawartość używamy opcji ' -r '.

·         Zarządzanie plikami

#cat – podgląda zawartość pliku

#nano plik – otwiera plik z możliwością jego edycji

#more i less – przy plikach o dużej zawartości możemy jego zawartość przeglądać ekran po ekranie

#touch nazwa – tworzy plik o podanej nazwie.

·         Kopiowanie plików

# cp opcje skąd/co dokąd/pod_jaką_nazwę

              Uwagi dotyczące stosowania polecenia cp:

              1. Wskazujemy systemowi operacyjnemu miejsce (czyli skąd i               dokąd) za pomocą wcześniej już poznanych ścieżek dostępu,               stosujemy w zależności od położenia skrócone formy.

              2. Kopiowane pliki możemy wybierać za pomocą wzorców nazw               utworzonych za pomocą znaków i metaznaków ?, *, [].

              3. Brak informacji w poleceniu może być zamierzony, wtedy               system operacyjny               stosuje wartości domyślne ścieżki dostępu.               I tak, jeżeli brakuje informacji pod jaka               nazwę,system               stosuje taką nazwę, jaką zna, czyli nazwę oryginału, jeśli nie               powiemy, skąd,system szuka w katalogu domyślnym, jeśli nie               powiemy, dokąd, to               system kopiuje do katalogu domyślnego.

              #cp pliketcsort /home/test1/kopia

·         Przenoszenie plików

#mv skąd/co dokąd/pod_jaką_nazwę

                            Uwaga: błędem jest podanie więcej niż dwu argumentów,                                           jeśli ostatni nie jest               katalogiem.

                            Uwaga: polecenie nie zmieni nazw plików, jeśli ostatnim                             argumentem jest katalog. Jeśli podane są dwie nazwy                                           plików, to zmieni nazwę oryginalnego pliku na podaną.

                            Uwaga: mv potrafi przenieść całe poddrzewo (łącznie z                                           plikami urządzeń) z jednej partycji na drugą.

              #mv npogoda nowapogoda

·         Kasowanie plików 

Usuwanie plików – polecenie rm

                            #rm –opcje ścieżka/plik

·         Prawa dostępu

Każdy plik w Linuxie ma określone prawa, są to trzy cyfry widoczne przy pliku podczas listowania, pierwsza cyfra określa prawa dla właściciela, druga dla grupy do której zapisana jest osoba próbująca go otworzyć, trzecia dotyczy wszystkich użytkowników.

Prawa dostępu wyglądają następująco:

r – read (prawo do odczytu)

w- write (prawo do zapisu)

x – execute (wykonywanie)

1) plik1 rwxrwxrwx – dozwolona jest każda czynność na tym pliku

2) plik1 r--r--r--  - plik może być tylko odczytywany

3) plik1 rwxr----x – właściciel może wszystko, grupa może tylko odczytać,                                               natomiast pozostali mają prawo do wykonywania

Do zmiany praw dostępu służy polecenie:

#chmod 777 plik1

zmienia prawa dostępu jak w pierwszym przykładzie

                   #chmod 444 plik1

                            zmienia prawa dostępu jak w 2 przykładzie

                   #chmod 741

                            zmienia prawa dostę...