Indywidualny Program Oddziaływań Wychowawczych
Sławomir Skrzypek
II rok pedagogiki resocjalizacyjnej
Grupa III
Indywidualny Program Oddziaływań Wychowawczych opracowany dla Łucji Sz.
1. Imię i nazwisko: Łucja Sz.
2. Imiona rodziców: Bogdan, Grażyna Sz.
3. Data i miejsce urodzenia: 21.07.1985, Puławy.
4. Miejsce zamieszkania: ul. Sienkiewicza 14, 24-160 Wąwolnica.
5. Wykształcenie: uczennica II klasy Technikum Gastronomicznego.
6. Skierowana przez: Sąd Rejonowy w Puławach, Wydział Rodzinny i Nieletnich, ul. Lubelska 7.
7. Przybyła do Ośrodka Wychowawczego: 07.02.2002.
8. Wychowawca prowadzący: Sławomir Skrzypek.
Informacje wstępne (pomocnicze):
Na podstawie dostępnych informacji (akt sądowych, wywiadów środowiskowych, wywiadów z Łucją Sz., badań psychologicznych) posługując się systemem diagnostycznym I-Level Classification zdiagnozowano Łucję Sz. jako typ aspołeczny agresywny. Z analizy posiadanych dokumentów wynika, że dotychczasowe zachowania cechujące Łucję można określić jako silnie egocentryczne. Bardzo wyraźnie uwidocznione są zakłócone relacje interpersonalne, brak realnej oceny swojego postępowania i swoich zachowań.
Informacje o cechach pozytywnych Łucji Sz. (pomocnicze):
– pasjonuje się teatrem i filmem,
– lubi przyrodę,
– kocha zwierzęta,
– czasami przejawia chęć do pracy nad sobą,
– lubi poznawać nowe rzeczy,
– jest ciekawa świata.
Informacje o rodzinie:
Ojciec: Bogdan Sz. (50 lat) wykształcenie wyższe – księgowy, pracuje w Lublinie – biuro podatkowe. Jedyny żywiciel rodziny. Nie pijący i nie palący. Stan zdrowia dobry. Bierze udział w wychowywaniu dzieci, zwolennik „twardej ręki”.
Matka: Grażyna Sz. (45 lat) wykształcenie średnie ogólnokształcące. Nie pracuje zawodowo, zajmuje się gospodarstwem domowym i wychowaniem dzieci. Uległa wpływom męża.
Siostra: Monika Sz. (13 lat) uczennica I klasy gimnazjum.
I. Diagnoza resocjalizacyjna określająca funkcjonowanie podopiecznej w rolach społecznych
1) Opis i wyjaśnienie zachowania się wychowanki w środowisku placówki
Nie przestrzega norm obowiązujących wychowanków. Być może wynika to z okresu dorastania, być może chce podkreślić swoją niezależność, indywidualność lub przypodobać się kolegom. Być może jest to „wołanie o pomoc”, chęć zwrócenia na siebie uwagi wychowawców.
2) Diagnoza resocjalizacyjna określająca funkcjonowanie Łucji Sz. w rolach społecznych
· Rola córki:
Postawa roszczeniowa w stosunkach z rodzicami i rodzeństwem. Jej reakcje są czasem nieadekwatne do sytuacji. Lubi mieć poczucie kontroli nad wszystkim i wszystkimi. Przeważają zachowania dominujące, nie liczy się ze zdaniem i potrzebami domowników. Jej zachowania są nastawione na osiąganie jak największych korzyści. Dysfunkcyjne relacje z rodzicami: kontakt emocjonalny znacznie osłabiony – brak zaufania, wrogość. Zaspokojenie potrzeb psychiczno-społecznych uwarunkowane jest zachowaniem domowników i otoczenia. Głównym celem jest odniesienie jak największych korzyści dla siebie przy minimalnym nakładzie pracy własnej. Postawa wobec swojej młodszej siostry chłodna, brak więzi emocjonalnej, w chwilach zagrożenia przejawia zachowania wrogie (bicie, popychanie, wyzwiska). Nie potrafi wspólnie działać, sprawiedliwie się dzielić i współodczuwać. Uważa się za osobę pokrzywdzoną, niedocenianą przez rodziców, ma poczucie, że wszystko co zrobi jest oceniane przez rodziców negatywnie. Łucja Sz. nie szanuje prywatności domowników i ich prawa do intymności. Nagminnie łamie zakaz wracania po 2200 do domu. Jej postawa w stosunku do norm i zasad jest wroga, buntownicza i nastawiona na „nie”. Sankcje rodziców odbiera jako krzywdzące i niesprawiedliwe, nie akceptuje ich postanowień. Nie odnajduje się w roli dziecka, nie wypełnia swoich obowiązków. Ma trudności ze znalezieniem swojego miejsca w rodzinie. Dziewczyna ma silną potrzebę postrzegania jej jako „indywidualistki” i liczenia się z jej zdaniem.
· Rola uczennicy:
Częste wagary, ordynarne odnoszenie się do kolegów lekceważący stosunek do nauczycieli. Miała trudności ze zdaniem do następnej klasy. Nagminnie nie odrabia prac domowych. Przejawiała przeciętną aktywność intelektualną. Jej stosunek do szkoły jak i do grona pedagogicznego jest negatywny – nie lubi swojej klasy i nauczycieli. Przez rówieśników jest postrzegana jako osoba buntownicza, wroga oraz jako klasowy rozrabiaka. Jest przez nich oceniana jako ktoś przeciętnie towarzyski, natomiast sama swój stosunek do kolegów określiła jako obojętny. Nasilone wagary w okresach przedklasyfikacyjnych. Na pierwsze półrocze otrzymała trzy oceny niedostateczne. Nauczyciele spostrzegali u niej wrogie nastawienie do nich, a w szczególności do starszych osób. Ma już za sobą rozmowę ostrzegawczą z dyrektorem (za palenie papierosów w szkolnej toalecie i za wulgarne odnoszenie się do nauczyciela). Przez pewien okres czasu wykazywała motywację do nauki (spowodowana m.in. nagrodą za dobrą średnią wyjazdem na wycieczkę), chciała być jedną z najlepszych uczennic – co jej się udało. Aroganckie odnoszenie się do nauczycieli to dla niej norma. Nie bierze czynnego udziału w życiu szkoły, ani w zajęciach pozalekcyjnych.
· Rola wychowanka:
Nie zauważalne są konflikty związane z płcią. Przyjaźń między obiema płciami traktuje jako związek oparty na zasadzie korzyści. Łucja nie różnicuje i nie reaguje wrogością ze względu na płeć, tylko na niezaspokojone potrzeby. Jej postawa jest unikowa, nacechowana uzyskaniem osobistych korzyści. Dziewczyna często reaguje impulsywnie na zachowania kolegów i uwagi wychowawców. Przejawia wrogą postawę wobec norm i obowiązków. Nie potrafi „zdrowo” ocenić swojego zachowania. Często ranieni słowami innych, stoi na uboczu grupy – relacje na poziomie służbowym. W swoim postępowaniu nastawiona na korzyści osobiste, odgrywa rolę ofiary w celu otrzymania lepszego efektu i osiągnięcia celu. Jednostka podatna na wpływ otoczenia i osób, od których jest zależna. Potrzebuje zewnętrznej stymulacji do działania. Cechuje ją labilność uczuciowa w stosunku do bliskich i współlokatorów oraz niektórych sytuacji życiowych (może to być spowodowane m.in. okresem adolescencji).
· Rola kolegi w grupie odniesienia:
Kontakt z kolegami ogranicza się do służbowej relacji, uwarunkowanej potrzebami chwili. Stosunek do nich jest obojętny, deklaruje, że ich „trochę lubi choć nie wszystkich, może bez nich żyć”. W okresie adolescencji rówieśnicy odgrywają istotną rolę w procesie socjalizacji. W miarę jak młodzi ludzie w coraz mniejszym stopniu podlegają wpływom i sile więzi rodzinnych, coraz bardziej stają się skłonni do zacieśniania swych związków z innymi członkami grupy rówieśniczej. W swojej grupie jest osobą nie wyróżniającą się niczym szczególnym. Nie pełni żadnych funkcji. Zdarza jej się ulegać silnym wpływom grupy. Przejawia zachowania agresywne w chwilach zagrożenia i próby dominacji.
II. Diagnoza dotycząca czynników zwiększających problemy pracy resocjalizacyjnej
· Czynniki rozwojowe typu biopsychicznego:
– chwiejna emocjonalnie,
– impulsywna,
– cechuje ją ekstarwertyzm,
– mało wrażliwa na drugiego człowieka,
– przejawia egotyzm (cenienie siebie bardzo wysoko, nawet do tego stopnia, że przesadnie pozytywna opinia na swój temat bywa irytująca dla innych).
· Czynniki rozwojowe typu socjokulturowego:
– nie przestrzega norm społecznych,
– ulega wpływom,
– ma trudności w opanowaniu emocji,
– ma trudności w okazywaniu pozytywnych uczuć,
– cechuje się brak autokrytycyzmu,
– przejawia zachowania manipulacyjne → staje się ofiarą,
– czasami ma trudności z kontaktami interpersonalnymi.
· Postawa życiowa:
Dotychczas Łucja Sz. nie miała kontaktu z Wymiarem Sprawiedliwości, nie była również notowana w aktach policyjnych. Dziewczyna została przyłapana parę razy na piciu alkoholu i paleniu papierosów. Jej postawa w stosunku do norm i zasad jest wroga, buntownicza i na „nie”. Rozważała ucieczkę z domu. W stosunku do rodziców przejawia jawną wrogość werbalną; wszystko co wychodzi od nich jest negowane i odrzucane. Ma za sobą inicjację seksualną. Dziewczyna jest „dwubiegunowa” z jednej strony chce coś osiągnąć np. niezależność, a z drugiej strony staje się podatna na wpływy i dominację. Jest ryzyko przyjęcia przez nią postaw destrukcyjnych: alkoholizm, palenie papierosów, narkomania, wandalizm. Lepiej jej się funkcjonuje w warunkach nie wywołujących stresu i presji. Potrafi w swoich uwagach i rozmowach być „szczera do bólu”, co w rezultacie często przysparza jej kłopotów. Decyzje Łucji są rezultatem impulsu. Ciężko znosi krytykę ze strony innych. Ma problemy z wyrażeniem swoich uczuć, bardzo nie lubi zwracać się o pomoc do innych osób.
· Opis podstawowych problemów podopiecznego:
– niski poziom dojrzałości emocjonalnej,
– dominacja emocji negatywnych → agresja,
– nadmierna wrażliwość na bodźce zewnętrzne,
– brak umiejętności nawiązywania i utrzymywania kontaktów osobistych opartych na cieple emocjonalnym,
– brak przejawów w zakresie kontaktów interpersonalnych,
– poczucie odrzucenia przez rodziców,
– nieadekwatne reakcje do sytuacji,
– egocentryzm,
– rozbieżność między hierarchią swojej wartości a innych osób,
– zakłócona komunikacja z rówieśnikami i dorosłymi,
– zaburzona samoocena własnej osoby i swoich zachowań,
– chłód emocjonalny,
– brak zaufania i zainteresowania w stosunku do innych osób,
– konflikty w rodzinie → rodzice, siostra,
– konflikty w szkole → nauczyciele, koledzy,
– kłamstwa → ujmowane z punktu widzenia jako wartości instrumentalnej,
– brak autorytetów,
– wyobcowanie z grupy rówieśników,
– niepowodzenia szkolne, wagary.
III. Klasyfikacja poziomów dojrzałości społecznej i typów przystosowania na podstawie I-Level Classification
1. Poziom dojrzałości społecznej:
Łucja Sz. została zakwalifikowana do drugiego poziomu dojrzałości interpersonalnej. Taka osoba cechuje się:
– nie przewidywalnością zachowań wobec innych osób,
– brakiem umiejętności analizy psychiki drugiej osoby,
– traktowaniem innych instrumentalnie,
– możliwością odróżnienia własnej osoby od innych,
– możliwością różnicowania ludzi od siebie samej.
2. Typ przystosowania:
Łucja Sz. jest typem aspołecznym agresywnym, cechują ją:
– reakcje agresywne na swoje niepowodzenia,
– spostrzeganie otoczenia przez pryzmat korzyści,
– egocentryczność,
– poczucie bycia „pechowcem”,
– poczucie wyobcowania,
– słaba kontrola popędów → impulsywność, brak opanowania,
– brak samokrytycyzmu,
– sytuacje frustrujące zamienia w agresywne,
– podatna na wpływy zewnętrzne,
...
mariuszskolmowski