PROGRAM ADAPTACYJNY
„BĘDĘ PRZEDSZKOLAKIEM”
Opracowanie
Ewa Lis
Aneta Szwedka
Małgorzata Żabówka
WSTĘP
Moment przekroczenia przez dziecko 3- letnie progu przedszkola jest nadzwyczaj trudnym przeżyciem, dlatego konieczne jest wspieranie go przez rodzinę i nauczycieli. Niezależnie od poziomu rozwoju dziecka, stanowi to wyzwanie dla niego samego, rodziców i całego przedszkola. Zmiana dotychczasowego trybu życia, a przede wszystkim obecność nowych osób wywołują u dzieci napięcie emocjonalne i są przyczyną różnych form protestu i negatywnych reakcji. Z tego względu szczególną uwagę należy poświęcić procesowi przystosowania się dzieci do instytucji wychowania zbiorowego jaką jest przedszkole. Ważną rolę ogrywa tutaj współpraca rodzica z pracownikami przedszkola. Relacja nauczyciel –rodzic oraz dziecko –nauczyciel ma tutaj zasadnicze znaczenie. Każda zmiana w życiu człowieka przynosi ze sobą przeżycia ciekawe, radosne, pożądane, ale czasami też bolesne i trudne. Takim ważnym momentem w życiu dziecka jest z pewnością przekroczenie po raz pierwszy progu przedszkola.
Przedszkole jako profesjonalne środowisko wychowawcze może udzielić rodzinie wychowanka wsparcia. Niezwykle korzystnym rozwiązaniem jest zapobieganie trudnościom w procesie adaptacji. Zadaniem przedszkola jest włączenie rodziny poprzez odpowiednie jej przygotowanie do udzielenia wsparcia i pomocy dziecku w jego adaptacji do nowego środowiska społecznego.
Trudności w przystosowaniu się dzieci trzyletnich do przedszkola mają różny stopień nasilenia i różny czas trwania. Wiążą się one z zagrożeniem poczucia bezpieczeństwa, któremu towarzyszy lęk, niepokój przed samotnością, z brakiem oparcia w osobach bliskich, przytłaczającą ilością nowych bodźców, niemożnością sprostania trudnym sytuacjom. Trzylatek nie wie jeszcze, że może to wszystko otrzymać od innych osób. Potrzebny jest dziecku czas i doświadczenia, aby uporać się z tym problemem. Jeżeli dziecko ma swoją ulubioną rzecz i zabierze ją do przedszkola to udaje się w ten sposób zmniejszyć stres i cierpienie jakiemu ono podlega.
Akceptacja przez dziecko nowej rzeczywistości przedszkolnej zależy w pewnej mierze od akceptacji i pozytywnego nastawienia rodziców. Jeśli rodzice akceptują wychowawców, ich metody pracy i samo przedszkole, to zwiększa się akceptacja nowej sytuacji przez dzieci.
Program został opracowany w oparciu o podstawę programową wychowania przedszkolnego.
Realizacja programu rozpocznie się w grupie dzieci 3-4 letnich i trwać będzie od kwietnia 2010 r., a zakończy się w roku szkolnym 2010/2011, kiedy to dzieci chętnie i bez płaczu będą pozostawać w przedszkolu, nabędą umiejętności dostosowanych do ich możliwości rozwojowych oraz będą podejmować zabawę samodzielnie lub z pomocą innych.
1.Dziecko musi przystosować się do:
- warunków nowego otoczenia i wymagań związanych ze sposobem korzystania
z urządzeń i wyposażenia,
- nauczycielki i innych pracowników,
- przebywania w licznej grupie rówieśników,
- wymagań stawianych w zakresie czynności samoobsługowych,
- nowego trybu życia, nowego rozkładu dnia,
- innej niż w rodzinie pozycji społecznej, w przedszkolu jest jednym z wielu, co
ogranicza możliwość kontaktów z nauczycielką co prowadzi do poczucia niepewności i osamotnienia.
Złagodzenie trudności dzieci trzyletnich w przystosowaniu się do przedszkola
wymaga:
- wzbogacenia pozytywnych doświadczeń i kontaktów z dorosłymi i rówieśnikami w środowisku rodzinnym, a tym samym zmniejszenie zależności emocjonalnej dziecka od rodziców. Rozwijania jego samodzielności, szczególnie
w zakresie czynności samoobsługowych,
- zapewnienia w pierwszym kontakcie dzieci z przedszkolem takich sytuacji,
które dostarczyłyby pozytywnych doświadczeń i przeżyć,
- złagodzenie ograniczeń i wymagań w celu dostosowania ich do poziomu możliwości
2.Główne cele programu adaptacyjnego:
Ukierunkowane na dzieci
· ułatwienie dzieciom startu przedszkolnego,
· obniżenie lęku dzieci przed rozstaniem z rodzicami, a także obniżenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dziecka pod opiekę personelu przedszkola,
· skrócenie czasu adaptacji dziecka do przedszkola,
· integracja ze środowiskiem przedszkolnym,
· uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dziecka,
· nawiązanie więzi emocjonalnej między dzieckiem a innymi nauczycielami i innymi dziećmi.
· zaspakajanie podstawowej potrzeby psychicznej dzieci - poczucia bezpieczeństwa
· pokonanie przez dzieci barier i stresów związanych z koniecznością przebywania w nowym otoczeniu i rozłąki z rodziną.
· wspomaganie dzieci w budowaniu pozytywnego obrazu siebie.
· nabywanie przez dzieci umiejętności dostosowanych do swoich możliwości rozwojowych.
Ukierunkowane na rodziców
· zapoznanie rodziców ze sposobami przygotowania dzieci do pozostawienia ich w przedszkolu.
· zapoznanie rodziców z przedszkolem, jego funkcjami i zadaniami oraz umożliwianie uczestnictwa w codziennym życiu przedszkola.
3. Cele operacyjne programu adaptacyjnego:
Dziecko:
· zmniejszyło napięcie i niepokój związany z pozostaniem w nowym środowisku, jakim jest przedszkole,
· bez problemów rozstaje się z rodzicami, podczas przyprowadzania do przedszkola,
· przyzwyczaiło się do przebywania z nowymi paniami w grupie, zna ich imiona,
· czuje się bezpieczne w swojej sali, zna jej wyposażenie, korzysta z kącików zabaw,
· zna swój znaczek indywidualny i podejmuje próby globalnego rozpoznawania swojego imienia,
· zna główne pomieszczenia przedszkola, sprawnie je odnajduje i korzysta z nich,
· coraz sprawniej wykonuje czynności samoobsługowe,
chętniej stosuje zwroty grzecznościowe,
· pokonało lęk przed leżakowaniem, jedzeniem i wykonywaniem innych czynności z rozkładu dnia w przedszkolu,
· chętniej uczestniczy w zabawach z całą grupą i nauczycielem oraz z rodzicem,
· coraz sprawniej posługuje się przyborami, korzysta z zabawek i innych pomocy zgromadzonych w kącikach zainteresowań,
· podejmuje próby wypowiadania się na określony temat,
· rozwija pozytywną samoocenę i poczucie własnej wartości,
· uczestniczy w uroczystościach i imprezach przedszkolnych.
Rodzic:
· zna zasady funkcjonowania przedszkola,
· współpracuje z przedszkolem,
· zna podłoże problemów adaptacyjnych dziecka i potrafi współdziałać w celu ich pokonania.
4. Metody:
opis, drama, pokaz, burza mózgów, opowiadanie, zabawy integracyjne- swobodne ( indywidualne, grupowe; kierowane i z udziałem nauczyciela), praca z literaturą, obrazkiem i ilustracją, spacer i pobyt na świeżym powietrzu
5.Zadania przedszkola podczas realizacji programu adaptacji:
· nawiązanie współpracy z rodziną w celu włączenia jej w przygotowanie dziecka do roli przedszkolaka;
· ułatwienie dzieciom i rodzicom przekroczenia progu dom-przedszkole;
· zapewnienie opieki i wspomaganie rozwoju w atmosferze akceptacji i bezpieczeństwa;
· uczenie sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami, właściwego reagowania na przejawy emocji innych oraz kontrolowanie własnych zachowań; pomoc w budowaniu własnego "Ja" i zaspakajaniu poczucia bezpieczeństwa;
· uczenie dzieci nawiązywania bliskiego i serdecznego kontaktu z innymi;
· wdrażanie do samodzielności dziecka w czynnościach samoobsługowych;
· uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dzieci;
· wzmacnianie dorosłych w roli rodziców;
· integracja rodziców między sobą.
6.Oczekiwania po realizacji programu adaptacji dziecka do przedszkola:
· bezstresowo, spokojnie rozstaje się z rodzicami, opiekunami;
· uczestniczy w życiu grupy, tylko sporadycznie wspomina rodziców;
·...
m.zaba6