definicja jaskry:
• postępująca neuropatia nerwu wzrokowego przebiegająca ze szczególną formą uszkodzenia jego struktury
• postępujące, charakterystyczne ubytki w
polu widzenia
czynniki ryzyka rozwoju jaskry
podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe ( c.w )
ciśnienie wewnątrzgałkowe
• zapewnia utrzymanie właściwego napięcia gałki i jej krzwywizn optycznych
• norma 10-21 mmhg
• zależy od równowagi procesów wydzielania i odpływu cieczy wodnistej
ciecz wodnista:
- wytwarzana przez komórki nabłonka rzęskowego
- 1.5ml/min ( noc), 2.5ml/min ( dzień)
- mechanizm: aktywny - (80%)
bierny - (20%)
RR- brak bezpośredniego wpływu na
wytwarzanie cieczy wodnistej
wydzielanie cieczy wodnistej:
- czynne - układy enzymatyczne-
ATp-aza Na/K
anhydraza węglanowa
↑wydzielania: hipoksja, hipotermia, stan zapalny
↓wydzielania: leki β- blokery,
sympatykomimetyki
anatomia dróg odpływu
cieczy wodnistej
-a,b- beleczkowanie
-c- linia schwalbego
-d kanał schlemma
-e żyła nadtwardówki
-f włókna południkowe m. rzęskowego
-g ostroga twardówki
krążenie cieczy wodnistej
a - droga konwencjonalna- 90%
beleczkowanie kanał schlemma - żyły wodne
- b - droga niekonwencjonalna- 10%
ciało rzęskowe - żyły twardówki i naczyniówki
- c - przez tęczówkę
czynniki ryzyka rozwoju jaskry c.d.
wywiad rodzinny
wiek
płeć (k > m)
krótkowzroczność
wrodzone wady narządu wzroku
nabyte patologie narządu wzroku
-cukrzyca
-nadciśnienie tętnicze
-choroba niedokrwienna serca
-migrena
patogeneza neuropatii n ii
selektywne uszkodzenie kk. zwojowych siatkówki
- pozostałe populacje są zaoszczędzone
teorie:
1. mechaniczna- upośledzenie transportu aksonalnego wskutek oddziaływania wysokiego c.w.
2. naczyniowa- niedokrwienie n. ii
efekt końcowy
apoptoza komórek zwojowych
diagnostyka
1.badanie podmiotowe
2. badanie przedmiotowe
ostrość wzroku
ciśnienie śródgałkowe
gonioskopia
dno oka
pole widzenia
badanie podmiotowe
1. zwykle ubogo- lub bezobjawowe
2. okresowe bóle głowy i oczu
3. efekt „ kół tęczowych
wokół źródeł światła”
4. wywiad rodzinny-
10% ryzyka dla rodzeństwa
4% ryzyka dla potomstwa
5. przebyte choroby gałki ocznej
6. współistniejące choroby
ogólnoustrojowe
badanie przedmiotowe
pomiar ciśnienia śródgałkowego
tonometria
norma 10 – 21 mmhg
średnio 16 mmhg
- szybkość wydzielania cieczy
- opór dla odpływu
- ciśnienie w żyłach nadtwardówki
dobowe wahania c.w:
- max- rano ( najbardziej miarodajny
pomiar godz 6.00)
- tendencja do spadku w ciągu dnia
- u zdrowych różnice dobowe - 5mmhg
impresyjna
aplanacyjna
bezkontaktowa
gonioskopia - badanie kąta przesączania
- ocena struktur kąta
- przeszkoda dla
odpływu
- ryzyko zamknięcia
kąta
klasyfikacja szerokości kąta
(wg shaffera)
kąt otwarty – widoczny do :
• ciała rzęskowego - 4º
• ostrogi twardówkowki - 3º
• kanału schlemma - 2º
• trabeculum – 1/2º
• linii schwalbego – 1º - zagrożenie zamknięciem
kąt zamknięty – żadna struktura kąta nie jest widoczna
ocena tarczy nerwu II
jaskrowa neuropatia n. II
1. zagłębienie tarczy n ii - c/d = 0.3
2. pierścień nerwowo - siatkówkowy
- grubość
- barwa
- symetria
3. pień naczyniowy siatkówki
• kinetyczne
•
• statyczne
postępujące zmiany w polu widzenia
zmiany wczesne:
- poszerzenie plamy ślepej mariotta
- mroczki łukowate międz 10o a 20o
od punktu fiksacji
- mroczek seidla - wzdłuż łukowatego
przebiegu włókien
- schodek nosowy roennego
zmiany późne:
- dwie wyspy pola widzenia:
- pole centralne
- pole skroniowe ( które
utrzymuje się najdłużej)
lgdx
lhrt
klasyfikacja:
1. jaskra pierwotna
2. jaskra wtórna
3. jaskra wrodzona
jaskra pierwotna
z otwartym kątem przesączania
ljaskra pierwotna otwartego kąta
ljaskra normalnego ciśnienia
l
z zamykającym się kątem przesączania
lzagrażające zamknięcie się kąta
lgwałtowne zamknięcie się kąta
ostry atak jaskry
lsilny ból oka i głowy, nudności, wymioty
lpogorszenie ostrości widzenia
lprzekrwienie mieszane
lrogówka obrzęknięta
lkomora przednia spłycona
lźrenica szeroka, sztywna
lgałka twarda - bardzo wysokie ciśnienie > 60 mm Hg
jaskra wtórna
lz otwartym kątem przesączania
lz zamkniętym kątem przesączania
- z blokiem źrenicy
- bez bloku źrenicy
jaskra wrodzona
lanomalia anatomiczna struktury kąta
lpatologiczne rozdęcie gałki ocznej
lpomiar wielkości rogówki
lleczenie - chirurgiczne.
jaskra dokonana
leczenie jaskry
• celem leczenia jaskry jest zatrzymanie postępu uszkodzeń n. II
• obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego do takiego poziomu przy którym progresja zmian zostanie zahamowana
tzw. ciśnienie docelowe
• stopień uszkodzenia jaskrowego
• wyjściowy poziom ciśnienia wewnątrzgałkowego
• czynniki ryzyka
sympatykolityki - antagoniści receptorów β
leki pierwszego rzutu w leczeniu
wszystkich postaci jaskry
- zmniejszenie wydzielania cieczy wodnistej
sympatykomimetyki – agoniści receptorów α2
- rozszerzają źrenicę
- zmniejszają wydzielanie cieczy wodnistej
stosowane głównie w jaskrze wtórnej
słaby efekt hipotensyjny w porównaniu
z β -blokerami
parasympatykomimetyki – zwiększenie ilości ach
( miotyki )
- otwarcie zamkniętego kąta przesączania
- zwężenie źrenicy
- oddzielenie podstawy tęczówki
od beleczkowania
- otwarty kąt przesączania
rozluźnienie utkania beleczkowania przez
( skurcz włókien podłużnych m. rzęskowego
i pociąganie ostrogi twardówki)
pochodne prostaglandyn
- zwiększenie odpływu cieczy wodnistej
drogą niekonwencjonalną
- brak wpływu na odpływ przez struktury
kąta przesączania
leczenie ostrego ataku jaskry
farmakoterapia
leki i-go rzutu
• inhibitory anhydrazy węglanowej
p.o. - acetazolamid 750 – 1000 mg
lub i.v. - acetazolamid 500 mg
• leki osmotyczne
20% mannitol 2g/kg i/lub 50% glicerol 1.5g/kg
leki ii-go rzutu
• beta-blokery, miotyki
zabiegi laserowe`
1. trabeculoplastyka laserem argonowym
- przypalenie tkanki beleczkowania
- ułatwienie odpływu cieczy
przez struktury kąta przesączania
2. irydotomia laserowa
-wykonanie w obwodowej części
tęczówki otworu ułatwiającego
przepływ z komory tylnej do
przedniej
- u osób po ostrym ataku jaskry
zabiegi chirurgiczne
irydektomia obwodowa
2. trabekulektomia- wytworzenie kanału między komorą
przednią a przestrzenią pod torebką tenona
3. zabiegi z zastosowaniem sztucznych przetok filtrujących
...
agusvege