wzory.pdf

(351 KB) Pobierz
Microsoft Word - wzory
1.1. Mechanika punktu materialnego
POJĘCIA PODSTAWOWE
Wektor położenia r = [x,y,z]
Wartość wektora położenia
r
=
x
2
+
y
2
+
z
2
Prędkość v = [v x ,v y ,v z ], gdzie
v x = ,
dx
v y = ,
dy
v z =
dz
dt
dt
dt
Jednostką prędkości jest metr na sekundę : m/s
dv
d
2
x
dv
d
2
y
dv
d
2
z
Przyspieszenie a = [a x ,a y ,a z ], gdzie
a
=
x
=
,
a
=
y
=
,
a
=
z
=
x
dt
dt
y
dt
dt
z
dt
dt
Jednostką przyspieszenia jest metr na sekundę do kwadratu : m/s 2
t
Droga s w przedziale czasu t 0 do t 1 :
s
(
t
0
,
t
1
)
=
∫
v
(
t
)
dt
t
0
Dla ruchu prostoliniowego jednostajnie zmiennego:
v +
=
v
at
,
s
=
s
+
v
t
+
1 at
2
0
0
0
2
RUCH PO OKRĘGU
Ruch po okręgu:
x
=
x
0
+
r
cos
α
(
t
)
,
y
=
y
0
+
r
cos
α
(
t
)
, gdzie α(t) – dowolna funkcja czasu
Jest to ruch po okręgu ośrodku w x 0 i y 0 .
Wielkość
ϖ= nazywamy prędkością kątową , zaś wielkość
d α
dt
d α
d
2
ε
=
=
przyspieszeniem kątowym .
dt
dt
v =
∆
v
v
2
v
2
Dla ruchu jednostajnego
ϖ
const
.
,
ε ,
0
a n
=
lim =
∆
,
a n
= ϖ
=
2
r
=
const
.
, gdzie
r
t
r
r
a n – przyspieszenie dośrodkowe .
ZASADY DYNAMIKI
I zasada dynamiki : Istnieje taki układ odniesienia (zwany układem inercjalnym), w którym
wszystkie punkty materialne nie podlegające oddziaływaniom poruszają się ruchem
jednostajnym prostoliniowym lub spoczywają. Prawa mechaniki mają szczególnie prostą
postać w inercjalnych układach odniesienia.
II zasada dynamiki : Punkt materialny, na który działa niezrównoważona siła , uzyskuje w
→
F
inercjalnym układzie odniesienia przyspieszenie o kierunku i zwrocie zgodnym z
→
a
F
Za jednostkę siły przyjęto taką siłę, która ciału o masie 1kg nadaje przyspieszenie 1m/s 2 .
→
= a
m
→
Jednostkę tę nazywamy niutonem ( N ):
1
N =
1
kg
*
m
s
2
Istnieje też inne sformułowanie II zasady dynamiki :
Pierwsza pochodna pędu względem czasu jest równa sile działającej na ciało:
→
p
→
F
→
d
p
= F
→
dt
Zmiana pędu w czasie t 0 do t 1 jest równa popędowi siły .
1
ϖ
kierunkiem i zwrotem siły i o wartości wprost proporcjonalnej do wartości siły:
22550375.011.png 22550375.012.png 22550375.013.png 22550375.014.png 22550375.001.png 22550375.002.png
III zasada dynamiki : Oddziaływania w przyrodzie mają charakter zwrotny. Jeśli ciało B
wpływa na stan ciała A, to i ciało A musi wpływać na stan ciała B.
lub:
Jeżeli ciało B działa na ciało A pewną siłą, to jednocześnie ciało A działa na ciało B siłą
równą co do wartości, lecz przeciwnie skierowaną i leżącą na tej samej prostej.
F −
AB
=
F
BA
PRAWO ZACHOWANIA PĘDU UKŁADU PUNKTÓW MATERIALNYCH
Suma pędów ciał wchodzących w skład układu izolowanego, zwana całkowitym pędem
układu, jest wielkością stałą :
p
=
p
a
+
p
b
=
const
.
ENERGIA KINETYCZNA I PRACA
Praca wykonana przez siłę F działającą na punkt materialny o masie m jest równa zmianie
energii kinetycznej tego punktu.
E k =
1 mv
2
2
Praca przy stałej sile jest równa iloczynowi skalarnemu siły i wektora przesunięcia wzdłuż
kierunku działania siły:
W
=
F
[
r
(
t
1
)
−
r
(
t
0
)]
=
Fs
cos
α
.
W
Jednostką pracy i energii jest dżul ( J ). Jest to praca wykonana przez przyłożenie siły 1N i
przesunięcie ciała na drodze 1m w kierunku równoległym do siły.
Praca przypadająca na jednostkę czasu nazywana jest mocą. Jednostką mocy jest wat ( W ).
= Fdr
.
1.2. Mechanika bryły sztywnej
Bryłą sztywną nazywamy ciało, w którym odległości między dowolnie wybranymi punktami
nie zmieniają się podczas ruchu ciała. Wektor położenia r środka masy:
∑
=
1
m
i r
M
i
Prędkość kątowa bryły:
ϖ=
d α
dt
d α
ϖ
d
2
Przyspieszenie kątowe bryły:
ε =
=
dt
dt
2
ruch postępowy
ruch obrotowy
wzajemne zależności
jednostajny
droga
s =
vt
α=
ϖ
s α
r
prędkość
v =
s
ϖ=
α
v ϖ
r
t
t
jednostajnie zmienny
przyspieszenie
a
=
v
−
v
0
ε
=
ϖ
−
ϖ
a ε
r
t
t
prędkość
v +
=
v
0
at
ϖ +
=
ϖ
0
ε
v ϖ
r
droga
at
2
ε
t
2
s +
=
v
t
α +
=
ϖ
t
0
2
0
2
Energia kinetyczna obracającej się bryły: ∑ =
ϖ
2
n
I
z
E
=
m
l
2
lub
E =
k
2
i
i
k
2
i
1
Jeżeli na punkt materialny działa zmienna siła, wówczas praca wynosi:
∫
r
=
=
=
=
22550375.003.png
∑ =
n
Moment bezwładności:
I
=
m
l
2
z
i
i
i
1
Jednostką momentu bezwładności jest [I z ]= kg*m 2
Moment pędu bryły:
=
Jednostką momentu pędu jest [J]= kg*m 2 /s
Moment siły:
J ϖ
I
z
M
=
*
F
1.3. Elementy mechaniki relatywistycznej
Nie obowiązuje II zasada dynamiki w postaci ma=F .
Obowiązuje w dalszym ciągu prawo: F=dp/dt .
Zamiast wzoru p=mv teoria względności każe używać wzoru
p
= , gdzie m r zależy od
r
v
masy ciała w spoczynku i od prędkości ciała:
m r
=
m
v
2
1
−
c
2
Równoważność masy i energii:
E =
mc
2
1.4. Pole grawitacyjne
POJĘCIA PODSTAWOWE
→
→
m
m
r
Prawo powszechnej grawitacji:
F
=
−
G
1
2
12
12
r
2
r
12
Natężenie pola grawitacyjnego:
γ
=
F Mm =
G
M
m
r
2
1
1
Praca w polu grawitacyjnym:
W
=
GMm
(
−
)
r
1 r
2
Energia potencjalna:
E −
=
GMm
r
Potencjał grawitacyjny:
E
V −
=
=
G
M
m
m
Prawa Keplera:
I – Orbita każdej planety jest elipsą, przy czym Słońce znajduje się zawsze w jednym z ognisk
elipsy.
II – Prędkość polowa każdej planety jest stała, co oznacza, że wektor położenia planety
zakreśla w jednakowych przedziałach czasu równe pola.
III – Stosunek kwadratu okresu T obiegu planety dookoła Słońca do sześcianu średniej
T
2
odległości R od niego jest dla wszystkich planet Układu Słonecznego jednakowy:
=
.
R
3
1.5. Pole elektrostatyczne
POJĘCIA PODSTAWOWE
Całkowity ładunek elektryczny układu odosobnionego nie może ulegać zmianie.
Qq
Siła między ładunkami:
F =
k
r
2
1
k
=
4
πε
r
m
const
22550375.004.png 22550375.005.png 22550375.006.png
 
Natężenie pola:
F
E =
q
Wektor indukcji:
D
=
ε 0
E
Strumień indukcji:
φ
E
=
∫
D
n
dS
S
PRAWO GAUSSA
Jeżeli w obszarze ograniczonym zamkniętą powierzchnią S nie ma ładunków lub suma ich
równa się zeru, to
=
0
Praca:
W
=
kQq
(
1
−
1
)
r
r
1
2
Energia potencjalna:
E =
kQq
r
E
Potencjał:
V =
q
ZACHOWANIE SIĘ CIAŁ MATERIALNYCH W POLU ELEKTROSTATYCZNYM,
KONDENSATORY
Pojemność:
Q
C = (jednostką jest farad [F] )
V
Pojemność kondensatora płaskiego:
C
ε
=
S
d
1.6. Prąd stały
NAPIĘCIE. NATĘŻENIE. GĘSTOŚĆ PRĄDU. OPÓR ELEKTRYCZNY.
PRAWO OHMA
ŁĄCZENIE SZEREGOWE I RÓWNOLEGŁE ODBIORNIKÓW ENERGII
ELEKTRYCZNEJ
PRAWA KIRCHHOFFA
PRACA I MOC PRĄDU STAŁEGO
1.7. Pole magnetyczne
Indukcja magnetyczna:
F
B = (jednostka tesla [ T ])
qv
PRZEWODNIK Z PRĄDEM W POLU MAGNETYCZNYM
Siła elektrodynamiczna:
F ∆
=
I
lB
sin
α
PRAWO BIOTA-SAVARTA
∆
B
=
µ
0
I
∆
l
×
r
4
π
r
3
1.8. Pole elektromagnetyczne
PRAWO INDUKCJI FARADAYA. DRUGIE PRAWO MAXWELLA.
φ
PRACA W POLU ELEKTROSTATYCZNYM
22550375.007.png 22550375.008.png 22550375.009.png 22550375.010.png
 
Zgłoś jeśli naruszono regulamin