pyt25.doc

25.Rodzaje i zasady stosowania przymusu wobec pacjentow z zaburzeniami psychicznymi i wobec osob będących źródłem zakazen.

Zagadnienie przymusu i dobrowolności leczenia psychiatrycznego opisuje Deklaracja Hawajska, dokument przyjęty przez światowa Federacje Psychiatryczna 7 października 1977 roku.

Wg. niej:

Żadne działanie lub leczenie nie musi być podjęte wbrew woli lub z ominięciem zgody pacjenta, chyba ze nie ma on zdolności wyrażania swoich życzeń, albo z uwagi na chorobę psychiczna nie jest w stanie ocenić, co leży w jego interesie, czy tez stanowi w związku z choroba poważne zagrożenie dla innych.

W takich przypadkach można lub trzeba zastosować leczenie przymusowe, pod warunkiem ze będzie ono służyć interesom pacjenta i trwać umiarkowowany okres czasu, powinno istnieć przy tym domniemanie, ze pacjent zaakceptuje leczenie post fatum, a niezależnie od tego w każdym możliwym przypadku należy uzyskać zgodne na leczenie od osoby bliskiej pacjentowi.

W momencie, kiedy wyżej wymienione przesłanki do leczenia przymusowego ustają, pacjent musi być wypisany, chyba ze dobrowolnie wyraził zgodę na dalsze leczenie. każdy przypadek przymusowego leczenia musi być kontrolowany przez niezawiśle i bezstronne ciało odwoławcze. Pacjent powinien być powiadomiony o istnieniu takiego organu i mieć zapewniona swobode w odwoływaniu się do niej.

V. Prawa pacjenta określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego

Pacjent z zaburzeniami psychicznymi, chory psychicznie lub upośledzony

umysłowo ma prawo do:

-bezpłatnych świadczeń zdrowotnych udzielanych mu przez publiczne

zakłady psychiatrycznej opieki zdrowotnej Œ art. 10 ust. 1

-bezpłatnych leków i artykułów sanitarnych oraz pomieszczenia

i wyżywienia, jeżeli przebywa w szpitalu psychiatrycznym b d cym

publicznym zakładem opieki zdrowotnej Œ art. 10 ust. 2

-wydawania przez lekarza  świadectw o stanie zdrowia, orzeczeń , opinii

lub skierowań do innego lekarza lub psychologa albo zakładu opieki

zdrowotnej wyłącznie na podstawie przeprowadzenia osobistego badania

pacjenta Πart. 11

-zapewnienia pacjentowi metod postępowania leczniczego właściwych nie

tylko z uwagi na cele zdrowotne, ale tak e ze względu na interesy oraz

inne jego dobra osobiste i dążenie do poprawy zdrowia w sposób

najmniej dla pacjenta uciążliwy Œ art. 12

-porozumiewania się bez ograniczeń z rodzin i innymi osobami,

w przypadku gdy przebywa w szpitalu psychiatrycznym albo w domu

pomocy społecznej, wyłącznie z zapewnieniem ochrony tajemnicy

korespondencji Πart. 13

-wystąpienia o zgodę na okresowe przebywanie poza szpitalem bez

wypisywania go z zakładu, jeżeli nie zagraża to życiu pacjenta albo życiu

i zdrowiu innych osób Œ art. 14

-powiadomieniu prokuratora w sytuacji konieczno ci zastosowania

ubezwłasnowolnienia chorego Œ art. 16

-zawiadomienia sądu opiekuńczego, gdy przedstawiciel ustawowy osoby

chorej psychicznie lub upośledzonej umysłowo nie wykonuje należycie

swoich obowiązków wobec tej osoby Œ art. 17

Studencka Poradnia Prawa Medycznego, Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej

-wykonywanie środków przymusu bezpośredniego w warunkach

określonych w ustawie na podstawie decyzji lekarza i pod jego

nadzorem, a gdy nie jest możliwe uzyskanie jego decyzji, na podstawie

decyzji i pod osobistym nadzorem pielęgniarki, która jest obowiązana

niezwłocznie zawiadomi o tym lekarza Œ art.18 ust. 1, 2

-zastosowanie przymusu bezpośredniego polegającego jedynie na

przytrzymywaniu, przymusowym podaniu leków, unieruchomieniu lub

izolacji, w zależności od stanu chorego, uwzględniając zastosowanie

środka możliwie dla tej osoby najmniej uciążliwego oraz szczególnej

ostro no ci i dba o  dobro tej osoby Œ art. 18 ust. 3, 4

-uprzedzenia pacjenta o zamiarze zastosowania wobec niego przymusu

bezpośredniego Œ art. 18 ust. 4

-oceny zasadno ci zastosowania przymusu bezpośredniego w terminie 3

dni przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej lub lekarza przez niego

upoważnionego lub przez upoważnionego przez marszałka województwa

lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii Πart. 18 ust. 6 pkt. 1, 2

-uprzedzenia pacjenta o zamiarze przeprowadzenia badania

psychiatrycznego bez jego zgody oraz podania przyczyn takiej decyzji;

w warunkach, gdy zachowanie pacjenta wskazuje na to, ¿ e z powodu

zaburzeń psychicznych może on zagra a bezpośrednio własnemu życiu

albo życiu lub zdrowiu innych osób, b d nie jest zdolny do

zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych Œ art. 21 ust. 1 i 2

-wyrażenia pisemnej zgody lub odmowy na przyjęcie do szpitala

psychiatrycznego, z wyłączeniem sytuacji, gdy przepisy ustawy

dopuszczaj przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta Œ

art. 22 ust. 1

-wyrażenia zgody przez sąd opiekuńczy na hospitalizacji osoby chorej

psychicznie lub osoby upośledzonej umysłowo niezdolnej do wyrażenia

zgody Πart. 22 ust. 2

-poinformowania i wyjaśnienia pacjentowi przez lekarza przyczyny

przyjęcia do szpitala psychiatrycznego w sytuacji, gdy nie wyrazi na to

zgody oraz uzyskania informacji o przysługujących mu w tej sytuacji

prawach Πart. 23 ust. 3

-podjęcia niezbędnych czynno ci leczniczych mających na celu usunięcie

przyczyny przyjęcia pacjenta do szpitala bez jego zgody i zapoznania

pacjenta przez lekarza z planowanym postępowaniem leczniczym Œ art.

33 ust. 1, 2

-wypisania ze szpitala psychiatrycznego na podstawie decyzji ordynatora

oddziału, jeżeli usta y ustawowe przyczyny przyjęcia i pobytu pacjenta

w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody Πart. 35 ust. 1

-znia, w dowolnej formie, wniosku o nakazania wypisania pacjenta ze

szpitala psychiatrycznego Πart. 36 ust. 1

-wystąpienia do sądu opiekuńczego o nakazanie wypisania ze szpitala

psychiatrycznego, po uzyskaniu odmowy wypisania ze szpitala na

wniosek Πart. 36 ust. 3

Prawa pacjenta wynikające z ustawy o zapobieganiu chorobom

zakaźnym

Pacjent ma prawo do:

-do pouczenia przez lekarza lub felczera o œ rodkach ostro no ci

zapobiegaj cych przeniesieniu zaka enia na inne osoby, gdy u pacjenta

stwierdza si lub rozpoznaje si chorob zaka n lub zaka enie - art. 20

ust 1

-zastrze enia danych personalnych w zg oszeniu zaka enia wirusem HIV

i zachorowania na AIDS Πart. 20 ust. 8, art. 21 ust. 5

-wyra enie zgody lub odmowy na obowi zkow hospitalizacj , izolacj

lub kwarantann w formie pisemnej Πart. 30

-w wypadku braku zgody na obowi zkow hospitalizacj , izolacj lub

kwarantann , do informacji o przys uguj cym pacjentowi prawie

odwo ania si do s du w celu niezw ocznego ustalenia legalno ci

pozbawienia wolno ci oraz prawo do umo liwienia odwo ania si

do s du Πart. 30 ust. 3

-informacji o przyczynach zastosowania wobec pacjenta obowi zkowej

hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny Πart. 30 ust. 1