mod2.doc

Praca socjalna - II

1.     Modele pracy socjalnej:

• Praca socjalna jako rozwiązywanie problemów
• Model  psycho- socjo terapeutyczny
• Model funkcjonalny
• Model „służby w miłości”
• Model modyfikacji zachowania
• Model interwencji w sytuacjach kryzysowych
• Model koncentracji nad celem
• Modele holistyczne ( całościowe)

2. Praca socjalna jako rozwiązywanie problemów ( Helen Perlan)

• Praca socjalna jest przedłużeniem normalnych procesów życiowych
• W przypadku zdarzeń nieoczekiwanych pojawia się poczucie bezsilności i potrzeba mobilizowania nowych sił i środków
• Czynniki wpływające na odczucie bezsilności:

v     Brak odpowiednich środków

v     Rozbieżność pomiędzy wymaganiami danej grupy społecznej a możliwościami danej jednostki

v     Zakłócenia w sferze emocjonalnej, intelektualnej czy behawioralnej.

• Cel pracownika socjalnego:

v     Wzmacnianie zasobów wewnętrznych u zewnętrznych danej osoby

v     Właściwa osobowa relacja jest narzędziem rozwiązywania problemów

• Proces pomocowy składa się z czterech elementów:

v     Osoba, która odczuwa  problem ( klient)

v     Istota tego problemu

v     Usytuowanie działań pomocowych

v     Proces tych działań

• Istotna jest stała orientacja na funkcjonowaniu społecznemu klienta.

v     Uznanie za normalne większości problemów  ( nie są one patologiczne)

v     Klient jest narzędziem zmian

v     Uwzględnienie ról społecznych, w których występuje klient

3.     Model  psycho- socjo terapeutyczny( F. Hallis )

• Pozytywną cechą tego modelu jest dyscyplina umysłowa i zapobieganie zbyt szybkim i pochopnym ocenom
• Dwa aspekty zachowań ludzkich

v     Psychologiczne

v     Socjologiczne

• Środki interwencyjne:

v     Interwencja bezpośrednia ( kontakt z klientem)

v     Interwencja pośrednia( kontakt z otoczeniem klienta – „ z osobami trzecimi”)

4. Model funkcjonalny ( Taft, Robinson)

• Duży wpływ na podstawie tego modelu miały być opracowane przez Otto Ranka teorie wpływów:

v    Woli życia: my decydujemy sami o sobie

v    Stanów niepokoi: obawa przed porzuceniem, śmiercią, samotnością, chorobą

• Powstał w opozycji do modelu psycho- socjo terapeutycznego( odrzucenie pojęcia diagnozy i terapii; wprowadzenie pojęć pomocy i wspomaganie
• Fazy udzielana pomocy:

v     Faza początkowa

v     Faza pełnego zaangażowania

v     Faza końcowa

5.Model tzw. „ służby w miłości” ( oparty na tradycji judeochrześcijańskiej oraz filozofii egzystencjonalnej -Kirkegaorda i Blibera)

• Prymat osobistych relacji jako czynnika podstawowego w procesie niesienia pomocy
• Natura ludzka- w przeciwieństwie do ujęć deterministycznych – podlega procesowi stałego rozwoju i „stawania się”
• Prymat miłości nad nauką i technologia. – Terapia relacyjna.
• Relacja pomocy ( Carl Rogers)

v    „ Taka relacja, w której przynajmniej jeden z uczestników ma na celu ulepszenie rozwoju, lepszego funkcjonowania i bardziej skutecznego radzenia sobie w życiu drugiej osoby”

v    Podstawy takiej pomocy to:

Ø     Ciepło

Ø     Postawa równości w stosunku do drugiej osoby

Ø     Ukierunkowanie mojej indywidualności

Ø     Zachęta do ufności

Ø     Popieranie samodzielności

v     Atrybuty relacji pomocy ( C. Rogers’a )

Ø     Wczuwanie się ( empatia)

Ø     Poważanie

Ø     Autentyczność

Ø     Odpowiedni dobór uczuciowych reakcji

6.Model modyfikacji zachowania (Derek Jehn)

• Podstawą tego modelu są różne teorie dotyczące rozwoju zachowań ludzkich – teorie behawioralne
• W procesie pomocowym najważniejsza jest teraźniejszość
• Negatywne aspekty tego modelu to :

v    Odrzucenie przeszłości

v    Wzmacnianie negatywne ( kary)  i pozytywne ( nagrody) zachowań

v    „technologiczna” zmiana zachowania( negacja czynników psychologicznych i duchowych)

v    Bodziec <-> reakcja

v    Znikome znaczenie wzajemnej relacji

7. Model interwencji w sytuacjach kryzysowych

• Czynniki powodujące stan kryzysowy

v     Jedno lub szereg niebezpiecznych wydarzeń

v     Zagrożenie dla obecnych lub przyszłych potrzeb elementarnych

v     Niemożność wykorzystania odpowiednich mechanizmów radzenia sobie

• Rodzaje kryzysów:

v     Traumatyczne ( wywołane nieprzyjemnymi, nieoczekiwanymi wydarzeniami)

v     Rozwojowe

• Cechy interwencji kryzysowej :

v     Model krótkoterminowy: skoncentrowanie się na tu i teraz

v     Aktywna ( bardziej niż zwykle) rola pracownika socjalnego

v     Rola pracownika socjalnego jest ograniczona w czasie

v     Wspieranie klienta w samodzielnym rozwiązywaniu problemu

v     Unikanie regresji ( cofania się)

v     Przygotowanie się do zmiennych stanów.

8. Model koncentracji nad celem ( Reid, Epstein)

• Model krótkoterminowy, sztywny- ilość spotkań między pracownikiem socjalnym a klientem to maksymalnie 12
• Kontakty odbywają się w ściśle określonym czasie
• Sztywne trzymanie się wcześniej ustalonych warunków współpracy
• Kontrakt jako metoda pracy
• Istotny jest element rozpoznania ( stały element) – nie ma fazy diagnostycznej

9.Modele holistyczne ( całościowe) – opierają się one na teorii systemów ( jednosystemowy lub czterosystemowy)

• Model czterosystemowy ( Pincus i Minahan)

v     Opierają się one na następujących systemach:

Ø      System narzędzi zmian

Ø      System klientów

Ø      System celów

Ø      System działań

v     Autorzy kładą nacisk na osiągnięcie zmian

v     Cechy modelu czterosystemowego:

Ø      Duży wachlarz środków interwencyjnych, technik i metod oddziaływania

Ø      „ model jest zbyt „ mechanistyczny”

Ø      Brak zainteresowania aspektami moralnymi i etycznymi

• Model jednosystemowy

v     Duże znaczenie ma relacja pracownik socjalny <-> klient

v     Wnosi etos i wartości moralne w działaniach

v     Celem jest udział w rozwiązywaniu problemów

v     „społeczne poznawanie” jako środek dążenia do celu

v     Podstawowe elementy modelu jednosystemowego:

Ø Schemat działania :

•         Badanie i ocena

•         Cel i interwencja

•         Ewaluacja ( rozpoznanie sytuacji problemowej)

v          Plan działania ( dla jednostki, grupy, społeczności)

v          Fazy właściwej interwencji:

Ø      I- faza początkowa – wprowadzenie

Ø      II- faza właściwa – aktywność

Ø      III- zakończenie