Pod_Inf_Pamięc_Student.doc

Pojemność pamięci – potencjalna ilość przechowywanej informacji. Określa się ją w jednostkach bit, bajt lub słowo o zadanej liczbie bitów np. 8, 16, 32, 64. W celu właściwego adresowania pamięci, dzieli się ją na fragmenty. Pojemność określa się biorąc długość słowa i liczbę słów. W pamięciach masowych określa się sektory zawierające większe ilości słów
Szybkość pamięci – oznacza częstotliwość, z jaką procesor może korzystać z pamięci. Szybkość jest określona przez

czas dostępu – okres czasu od sygnału żądania dostępu do uzyskania danej,

czas cyklu - najkrótszy czas między dwoma żądaniami dostępu do pamięci

szybkość transmisji - określa ile informacji dyskretnej można przesłać pomiędzy pamięcią a innym urządzeniem w jednostce czasu, mierzona w kb/s lub kB/s (kilobitów na sekundę lub kilobajtów na sekundę).

Koszt pamięci i zużycie energii rosną przy podwyższaniu parametrów pamięci.

1.1 Podstawowa klasyfikacja pamięci

1.1.1 Podział ze względu na rolę w systemie komputerowym:

- Pamięć rejestrową procesora;

- Pamięć podręczna (cache);

- Pamięć operacyjna;

- Pamięć masowa;

- Pamięć zewnętrzna.

Pamięć rejestrowa procesora jest to część procesora zawierająca rejestry 16 i 32 bitowe. Dostęp do nich zapewniają multipleksery sterowane przez układ sterujący procesora. Czas dostępu do pamięci rejestrowej wynosi ułamki nanosekundy. Zawartość pamięci rejestrowej istnieje w czasie pracy procesora. Budowa pamięci: pamięć statyczna z układu przerzutników. Powodem krótkiego czasu dostępu jest rola tej pamięci. Procesor wykonuje na jej zawartości bezpośrednio operacje logiczne i arytmetyczne.

Multiplekser jest układem cyfrowym, który należy wraz z dekoderem do grupy układów komutacyjnych. Multiplekser służy do wybierania jednego ze słów dostępnych na wejściu i przesłania go do wyjścia [7].

a) b)

Rys. Multiplekser a) symbol, b) schemat

Pamięć podręczna (cache). Pamięć statyczna o pojemności kilkaset KB. Dostęp do tej pamięci jest swobodny. Pamięć jest zintegrowana z procesorem. Dane są przechowywane w pamięci cache tylko w czasie podłączenia zasilania. Służy do przechowywania najczęściej wykorzystywanych podczas obliczeń fragmentów pamięci operacyjnej. Czas dostępu do tej pamięci wynosi kilka nanosekund. Przeniesienie wybranych fragmentów zawartości pamięci operacyjnej do pamięci cache, która działa szybciej od operacyjne powoduje, że cykl maszynowy skraca się

Pamięć operacyjna zawiera kilkaset MB pamięci częściowo stałej o dostępie swobodnym (ROM) na część systemową i dynamicznej o dostępie swobodnym (DRAM) na część użytkową; jest stosunkowo tania, czas dostępu do niej to kilkanaście nanosekund; zawartość pamięci dynamicznej istnieje tylko przez kilkadziesiąt milisekund w czasie podłączenia zasilania i wymaga odświeżania; jest używana do przechowywania danych i kodów zadań aktualnie potrzebnych do wykonywania.

Pamięć masowa – kilkadziesiąt lub kilkaset GB pamięci przede wszystkim dyskowej, do której czas dostępu wynosi kilka milisekund; jest tania a jej zawartość jest trwała (nie licząc starzenia się zapisu magnetycznego na dysku); służy do przechowywania wszystkich stale używanych w danym systemie komputerowym kodów programów i danych.

Pamięć zewnętrzna - wymienne dyski lub dawniej kasety do tzw. streamerów, pamięć taśmowa o stosunkowo długim i to sekwencyjnym sposobie dostępu ale i o praktycznie nieograniczonej pojemności; bardzo tania, ale nadająca się tylko do przechowywania archiwaliów programów i danych.

1.1.2 Podział ze względu na trwałość zapisu

Pamięci dzieli się z punktu widzenia trwałości zapisu na

- Pamięci stałe

- Pamięci ulotne.

Pamięci stałe zachowują zapisane w nich dane po wyłączeniu zasilania komputera. Mogą to być:

- pamięci półprzewodnikowe ROM zaprogramowane przez producenta,

- pamięci zaprogramowane przez użytkownika UVPROM, EEPROM,

- pamięci dyskowe.

Pamięci ulotne nie zachowują zapisanych danych po wyłączeniu zasilania

Są to

- pamięci operacyjne,

- podręczne,

- rejestrowe.

1.1.3 Podział ze względu na sposób dostępu do pamięci

Ze względu na dostęp rozróżnia się:

- Pamięć o dostępie swobodnym;

- Pamięć o dostępie cyklicznym

- Pamięć o dostępie sekwencyjnym

- Pamięć asocjacyjna.

Pamięć o dostępie swobodnym RAM (Random Access Memory).

Zapis lub odczyt z tej pamięci wymaga określenia przez system komputerowy adresu komórki. Jest to na przykład pamięć operacyjna.

Pamięć o dostępie cyklicznym. Dostęp do danych jest możliwy okresowo. Tak skonstruowana jest pamięć dyskowa.

Pamięć o dostępie sekwencyjnym. W przypadku tej pamięci dostęp do danych odbywa się w określonej kolejności. Tak działa pamięć taśmowa.

Pamięć asocjacyjna (skojarzeniowa, adresowalna przez zawartość). W odpowiedzi na pobudzenie wzorcem. Jedno ze słów zgodnych wybrane według określonego kryterium selekcji (pierwsze zgodne, ostatnie zgodne, tylko jedynki lub zera na pozycjach maskowanych) może być skopiowane do bufora wyjściowego [3]. Pamięć jest wykonywana jako statyczna.

1.1.4 Podział ze względu na trwałość krótkoterminową zapisu

Wyróżnia się dwa rodzaje pamięci:

- Pamięć statyczną;

- Pamięć dynamiczną.

Pamięć statyczna. Pamięć jest realizowana za pomocą przerzutników przyjmujących dwa trwałe stany. Dane są pamiętane, gdy układy są zasilane. Szybkość działania tych przerzutników jest duża. Poza tym pobór mocy jest znaczny i złożoność układu.

Pamięć dynamiczna. Pamięć ta jest zbudowana z tranzystorów MOS. Tranzystor MOS jest tranzystorem polowym z izolowaną bramką. Sterowanie odbywa się za pomocą pola elektrycznego). Stan 1 odpowiada naładowaniu pojemności kondensatora tranzystora MOS a 0 stanowi rozładowania. Stan 1 zanika po kilkudziesięciu milisekundach, ponieważ kondensator rozładowuje się. Wymaga to stosowania odświeżania stanu. Zaletą tego typu pamięci jest możliwość stosowania wielkiej skali integracji w porównaniu z pamięciami statycznymi i mniejszy pobór mocy. Natomiast szybkość działania jest mniejsza.

Rys. Podstawowa klasyfikacja pamięci

1.2 Pamięci RAM – pamięć o dostępie swobodnym

Pamięć RAM pamięcią ulotną. Zbudowana jest w postaci matrycy komórek, czyli zbioru jednakowych elementów uporządkowanych w ten sposób, aby można było odczytać zawartość określonych komórek. Rozmiary pamięci zależą

- magistrali,

- adresowania.

Komunikacja procesora z pamięcią odbywa się poprzez podanie adresu o n bitach, sygnałów dostępu i sygnałów zapisu i odczytu.

Uporządkowanie komórek pamięci RAM na słowa może być bitowe lub bajtowe.

DMA (Direct Memory Access – bezpośredni dostęp do pamięci) – technika, w której inne układy (np. kontroler dysku twardego, karta dźwiękowa, itd.) mogą korzystać z pamięci operacyjnej RAM lub (czasami) portów we-wy pomijając przy tym procesor główny – CPU. Wymaga to współpracy ze strony procesora, który musi zaprogramować kontroler DMA do wykonania odpowiedniego transferu, a następnie na czas przesyłania danych zwolnić magistralę systemową (przejść w stan wysokiej impedancji). Sam transfer jest już zadaniem wyłącznie kontrolera DMA.

Pamięci narysowane symbolicznie na rysunku a) i b) mają tą samą pojemność wynoszącą 32b, różnią się natomiast organizacją. Pamięć na rys a) ma organizację bitową; możemy o niej powiedzieć, że jest to pamięć przeznaczona do pamiętania 32 słów 1 bitowych (32x1b). Pamięć na rys b) ma organizację bajtową, czyli przechowuje 4 słowa 8 bitowe (4x1B). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na ilość linii danych i adresowych dla każdej z pamięci.

Rys. Interpretacja organizacji pamięci

Wadą pamięci RAM jest to, że są one ulotne, tj. ich zawartość jest tracona po wyłączeniu napięcia zasilania. Aby pamięć taka (lub jej część) była nieulotna (non-volatile) wyposaża się ją w układ bateryjny podtrzymujący napięcie po wyłączeniu napięcia głównego. Innym rozwiązaniem może być zastosowanie tzw. pamięci NVRAM. Jest to taka pamięć półprzewodnikowa, w której w jednej obudowie scalono pamięci RAM i EEPROM. W; trybie pracy pracuje tylko pamięć RAM, a pod wpływem odpowiedniego sygnału zewnętrznego zawartość tej pamięci jest przepisywana do pamięci EEPROM.
Pamięci RAM można podzielić na dwie podstawowe grupy:

pamięci statyczne SRAM (static memory),

pamięci dynamiczne DRAM (dynamic memory).

Pamięci statyczne są to szybkie pamięci, ale o stosunkowo niewielkiej pojemności i dużym poborze mocy. Elementami takich pamięci są przerzutniki. Duży pobór mocy powoduje trudności ze zbudowaniem pamięci o dużej pojemności. Dlatego pamięci statyczne stosowane tam, gdzie nie jest wymagana duża pojemność, a jedynie duża szybkość pracy. Przykładem takiego zastosowania jest pamięć kieszeniowa.

Pamięci dynamiczne zaś składają się z elementów, które nie są przerzutnikami, a specjalnymi układami elektronicznymi zawierającymi mniejszą liczbę elementów. Podstawowym elementem tych układów jest kondensator, którego stan naładowania wskazuje na wartość bitu. Pamięci dynamiczne charakteryzują się małym poborem mocy i stosunkowo dużą pojemnością. Wadą tych pamięci jest to, że informacja pamiętana jest jedynie przez krótki czas - typowo kilka milisekund (2, 4, 8 ms). Po tym czasie zawartość pamięci musi zostać odświeżona (refresh).

Tabela Zestawienie podstawowych właściwości pamięci dynamicznych i statycznych

Cechy pamięci	DRAM	SRAM
Szybkość	mała	duża
Koszt	niski	wysoki
Pojemność	duża	mała
Pobór mocy	mały	...

Plik z chomika:

maciek011