III-5.doc

III – 5. Metody i środki organizacji ruchu

(rozdz. 10.4 str. 297 „Inżynieria ruchu”)

Podstawowymi celami organizacji ruchu są:

·      uporządkowanie i ułatwienie ruchu pojazdów i pieszych,

·      zwiększenie przepustowości dróg,

·      poprawienie warunków ruchu wybranych grup użytkowników (np. pojazdom komunikacji zbiorowej, pieszym, rowerzystom),

·      utrudnienie lub uniemożliwienie ruchu wybranych grup użytkowników (np. samochodów ciężarowych, pojazdów wolnych),

·      obniżenie kosztów ruchu,

·      obniżenie zużycia energii, a zwłaszcza paliw płynnych,

·      poprawa bezpieczeństwa ruchu,

·      zmniejszenie szkodliwego wpływu ruchu na otoczenie (np. redukcja emisji spalin, hałasu).

Wymienione cele organizacji ruchu mogą być osiągnięte przez zastosowanie następujących środków:

·      przepisy,

·      znaki drogowe: pionowe i poziome,

·      świetlna sygnalizacja drogowa,

·      opłaty za przejazd i parkowanie pojazdów,

·      nadzór i kontrola ruchu.

Ruch jest organizowany przez:

·      ustalenie pierwszeństwa przejazdu/przejścia za pomocą przepisu (np. pierwszeństwo ruchu dla pojazdów nadjeżdżających z prawej strony), przez stosowanie znaków drogowych (np. znak „STOP") lub sygnalizacji świetlnej,

·      kanalizowanie ruchu przez zastosowanie znaków poziomych lub wysepek z krawężnikami,

·      ograniczenia prędkości drogą przepisu lub przez zastosowanie znaków drogowych,

·      ruch jednokierunkowy,

·      ruch zmiennokierunkowy (elastyczne wykorzystanie jezdni lub poszczególnych pasów ruchu dla ruchu w bardziej obciążonym kierunku),

·      wydzielenie pasów ruchu lub całej jezdni, dla wybranej grupy użytkowników (np. dla pojazdów komunikacji zbiorowej, ruchu rowerowego itp.),

·      ograniczenia lub zakaz ruchu, np. zakaz zatrzymywania się, zakaz skrętu w lewo (prawo), zakaz przejazdu/przejścia dla wybranej grupy użytkowników, ograniczenie czasu parkowania,

·      sterowanie ruchem na skrzyżowaniach, ciągach ulicznych/drogowych, w sieci ulic, na drogach szybkiego ruchu,

·      pobieranie opłat za przejazd i parkowanie, często połączone z ograniczeniami czasu parkowania.

Najczęściej stosowanymi formami organizacji ruchu na drogach zamiejski

·      wyznaczenie pasów ruchu,

·      ograniczenia prędkości,

·      ograniczenia wyprzedzania i zatrzymywania,

·      ograniczenia ruchu pieszych lub pojazdów pewnych kategorii,

·      informacja drogowskazowa.

Typowe rozwiązania organizacji ruchu w miastach

Podstawowymi formami organizacji ruchu w miastach są:

·      segregacja ruchu pieszego i kołowego,

·      wyznaczanie systemu tras z pierwszeństwem przejazdu,

·      ruch jednokierunkowy na pojedynczych ulicach lub w postaci systemu ulic o ruchu jednokierunkowym,

·      ograniczenia ruchu pojazdów skręcających w lewo na skrzyżowaniach,

·      sterowanie ruchem za pomocą sygnalizacji świetlnej,

·      tworzenie systemu ciągów ruchu pieszego,

·      środki organizacyjne stwarzające lepsze warunki ruchu pojazdów komunikacji zbiorowej,

·      ograniczenia i zakazy ruchu pojazdów pewnych kategorii w pewnych obszarach lub na wybranych ciągach,

·      ograniczenia i zakazy zatrzymywania się oraz parkowania,

·      ograniczenia prędkości,

·      płatne parkowanie,

·     opłaty za wjazd.

Podział elementarnych rozwiązań organizacji ruchu ze względu na realizowany cel:

Ruch jednokierunkowy

Zalety wprowadzenia ruchu jednokierunkowego:

·      zwiększenie przepustowości (przepustowość dwupasowej jezdni przy ruchu dwukierunkowym wynosi w warunkach idealnych 2800 P/h, natomiast przepustowość jezdni o identycznej szerokości przy ruchu jednokierunkowym może osiągnąć 4000 P/h),

·      zwiększenie możliwości parkowania oraz obsługi przyległej zabudowy,

·      zmniejszenie liczby wypadków poprzez:

Ø        zmniejszenie liczby punktów kolizji na skrzyżowaniach,

Ø        eliminacja zderzeń czołowych,

Ø        eliminacja oślepiania kierowców przez pojazdy nadjeżdżające z przeciwnego kierunku,

Ø        ułatwienia orientacji pieszych i kierowców.

·      stworzenie możliwości bardziej efektywnej koordynacji sygnalizacji świetlnej, wobec braku konieczności kompromisu między koordynacją w dwóch kierunkach równocześnie,

·      zwiększenie prędkości przejazdu, zarówno w wyniku wzrostu przepustowości jak i lepszej koordynacji.

Wady wprowadzenia ruchu jednokierunkowego:

·      wydłużenie tras przejazdu dla części pojazdów, niewygodne dla kierowców i powodujące zarówno dodatkowe koszty, jak i ogólny wzrost natężeń ruchu, pochłaniający część dodatkowej przepustowości uzyskanej w wyniku wprowadzenia ruchu jednokierunkowego,

·      utrudnienia dla komunikacji zbiorowej, wynikające z konieczności prowadzenia linii po dwóch równoległych ulicach. Dla uniknięcia tej niedogodności pozostawia się nieraz ruch dwukierunkowy komunikacji zbiorowej na ulicach o ruchu jednokierunkowym. Rozwiązanie to ma dodatkowe zalety, gdyż wydzielone pasy dla autobusów „pod włos” są obecnie uważane za jeden z najbardziej efektywnych sposobów uprzywilejowania autobusów,

·      utrudnienia dla kierowców, zwłaszcza w pierwszym okresie po wprowadzeniu zmian w kierunkach ruchu.

Zasady projektowania ruchu jednokierunkowego

W przypadku istniejących układów ulicznych zamiana ruchu dwukierunkowego na jednokierunkowy jest uzasadniona, o ile:

·      występują trudności ruchowe, które mogą być zmniejszone przez wprowadzenie ruchu jednokierunkowego,

·      w układzie występują pary w przybliżeniu równoległych ulic w odległości do 200 ...